Verslag Masterschap is meesterschap
De Vereniging van Universiteiten (VSNU) organiseerde 13 januari in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam (UvA) de conferentie Masterschap is Meesterschap. De vraag die de hele dag centraal stond was: hoe krijgen we Nederlandse Masters in de wereldtop?
Het programma bestond uit een afwisseling van plenaire sessies en van workshops. Actuele onderwerpen die daarbij aan de orde kwamen waren bijvoorbeeld: Joint Degrees, werving en selectie, excellentie in de masterfase en graduate schools. Medewerkers uit verschillende universiteiten vertelden aan de hand van concrete opleidingsprogramma’s hoe hun faculteit omgaat met deze thema’s. Ook waren er internationale sprekers, zoals Howard Davies (senioradviseur hoger onderwijsbeleid van de European University Association, EUA) die vertelde over de huidige trends en ontwikkelingen rondom de masterfase in Europa en de positie van Nederland. Ter afsluiting van de dag konden de deelnemers nog met een stemapparaat reageren op een vijftal stellingen. De uitslag van de stemmingen kun je hier lezen.
Een overzicht van de belangrijkste conclusies per workshop zijn hieronder te lezen.
foto: nadiafotografeert.nl
1.1 Excellentie in de masterfase
1.2 International classroom
- De inrichting van faculteiten – de noodzaak voor een gebalanceerde mix in de studentenpopulatie en de faculteit;
- Het kunnen aanbieden van een goed internationaal curriculum De diversiteit van studenten – hoe deze studenten met verschillende achtergronden in cultuur, denk- en werkwijze te doceren en begeleiden?
- Import en export van studenten – wat kan ik buitenlandse studenten bieden zodat zij hier naar toe komen en hoe kan ik mijn eigenh studenten stimuleren om meer naar het buitenland te gaan?
- Peerteaching wordt aangehaald als een belangrijk punt voor de komende jaren – aan de VSNU de vraag of zij zich de komende jaren informatie kunnen aandragen, evenals over de international classroom.
- Verder opbouwen van de internationale netwerken van universiteiten.
- Bepalen waar we over 10 jaar willen staan.
Download hier de presentatie van deze workshop.
1.3 Werving en selectie
- Nederlandse universiteiten zijn goed op weg met internationale werving en selectie, maar het is onduidelijk waar het eindigt.
- Hoeveel ervaringen hebben Nederlandse universiteiten met het afwegen van nationale studenten tegenover internationale studenten? Prioriteit zou zijn de komende jaren deze ervaringen te verzamelen en uit te wisselen.
- Selectiviteit is een belangrijk thema voor de komende jaren. Er zijn/komen steeds meer programma’s waar selectie van toepassing kan zijn.
- Verdere informatie-uitwisseling/opbouwen good practices rond “admission”; met name bij opleidingen die studenten recruteren met verschillende achtergronden en die tevens selecteren om ïdeale groepssamenstellingen te krijgen.
- Concrete vragen:
o Hoe selecteer je?
o Selecteer je zorgvuldig genoeg?
o Hoe haal je echt de beste studenten eruit?
Download hier deel 1 van de presentatie van deze workshop.
Download hier deel 2 van de presentatie van deze workshop.
1.4 Masteronderwijs en arbeidsmarktoriëntatie - De faculteit Geesteswetenschappen aan de Universiteit Utrecht heeft een aantal instrumenten ontwikkeld voor een sterkere arbeidsmarktorientatie: aanscherping van het masterprofiel, vaardighedencursussen, stages en voorlichtingsdagen.
- De faculteit rechtsgeleerdheid aan de Rijksuniversiteit Groningen heeft een duale Togamaster ingevoerd. Dit programma, opgestart in samenwerking met o.a. de Orde van Advocaten in Noord-Nederland, heeft tot doel om studenten meer praktijkervaring te geven tijdens hun opeiding door bijv. stages.
- De Togamaster is ook een goede manier voor studenten om zich te orienteren tijdens hun studie.
Download hier deel 1 van de presentatie van deze workshop.
Download hier deel 2 van de presentatie van deze workshop.
1.5 Onderzoeksmasters
foto: nadiafotografeert.nl
2.1 Internationale competitie en rankings
- In het kader van internationale competitie en het scoren in rankings is een focus op de volgende 3 onderwerpen in de workshop strategisch van belang bevonden:
- gerealiseerde kwaliteit
- internationale netwerkvorming
- reputatiemanagement
- Waardering voor multidimensionele rankings en in dat kader voor het U multirank initiatief van CHEPS
2.2 Joint Degrees
Samen met OCW moet de VSNU zo snel mogelijk antwoorden vinden op de vragen rond de nieuwe wetgeving. Christiaan, een van de sprekers (meneer Schreuders) en Olivier hebben de vragen die aan de orde kwamen genoteerd. We hebben de deelnemers beloofd om zo spoedig mogelijk de presentaties en antwoorden op deze vragen op onze website te plaatsen. Het lijkt me dus goed om eerst de vragen te verzamelen en ze daarna proberen te beantwoorden samen met OCW (Irma, Jacqueline). Daarbij zouden we ook kunnen nadenken over de beste locatie voor een FAQ voor vragen rond de nieuwe wetgeving.Samen met OCW moet de VSNU zo snel mogelijk antwoorden vinden op de vragen rond de nieuwe wetgeving. Christiaan, een van de sprekers (meneer Schreuders) en Olivier hebben de vragen die aan de orde kwamen genoteerd. We hebben de deelnemers beloofd om zo spoedig mogelijk de presentaties en antwoorden op deze vragen op onze website te plaatsen. Het lijkt me dus goed om eerst de vragen te verzamelen en ze daarna proberen te beantwoorden samen met OCW (Irma, Jacqueline). Daarbij zouden we ook kunnen nadenken over de beste locatie voor een FAQ voor vragen rond de nieuwe wetgeving.
2.3 Leven lang leren
2.4 Doorstroom
- Selectie is van groot belang, zowel voor (toelatingstoets) als tijdens de premaster (in de vorm van een soort bsa) om ervoor te zorgen dat de juiste studenten beginnen aan het doorstroomtraject en de juiste studenten doorstromen naar de master. Hierbij wordt als aandachtspunt het niveau van de academische vaardigheden en feeling met academisch onderzoek genoemd (d.m.v. het doen van mini onderzoek in de eindscriptie van het hbo, waarbij de universiteit de scriptie ook beoordeeld kan beoordeeld worden of de student feeling heeft met onderzoek en geschikt is voor een master)
- Ontwikkeling van professional masters (hbo masters) naast academische masters: veel hbo'ers zullen daarnaartoe doorstromen. Uit de workshop kwam naar voren dat in feite niet veel hbo studenten geschikt zijn voor een academische master, maar dat velen wel na hun hbo bachelor door willen. Dat zorgt voor een grote uitval tijdens het premastertraject en/of de wo master. Uitkomst zou een professional master zijn. Aandachtspunt daarbij is echter wel dat deze professional masters (nog) niet bekostigd worden.
- Door de hbo's wordt om een tweezijdige samenwerking m.b.t doorstroom gevraagd, daar is op dit moment te weinig aandacht voor. Naast de doorstroom van hbo studenten naar de wo master, willen zij dat wo studenten die in de wo propedeuse niet 'geschikt' blijken te zijn voor de universiteit beter/sneller worden doorverwezen naar het hbo. (dit sluit ook aan bij het 2e punt, want wo ba studenten zouden ook kunnen kiezen voor een professional master)
- Verder werd aandacht gevraagd voor de bekostiging/financiering van de doorstroom: Over de verdeling van de kosten voor de premastertrajecten tussen hbo, wo en overheid valt nog veel te discussieren. Doorstroomtrajecten kosten meer dan ze opleveren (zowel voor hbo als univ) en zijn voor de univ alleen maar rendabel als de student de master haalt en zelfs dat valt te betwijfelen. Liever steekt men energie in het binnenhalen van internationale studenten, want dit levert meer op. Het gevaar bestaat dus dat door deze ongunstige financiering de doorstroom van hbo-wo geen prioriteit krijgt of zelfs in grote mate beperkt/bemoeilijkt.
Download hier deel 1 van de presentatie van deze workshop.
Download hier deel 2 van de presentatie van deze workshop.
foto: nadiafotografeert.nl
2.5 Graduate Schools
- Organisatie van graduate schools kent grote diversiteit. Kern is dat promotieopleidingen er altijd onder vallen. Verder: vallen alle masters eronder? of alleen research master? of alleen speciale programma's? En komen alle studenten in de graduate school? Of alleen de getalenteerden c.q. toekomstige onderzoekers? De doelen van een graduate school zijn eenduidiger: vaak het aanbieden en zorgen voor de kwaliteit van de onderzoekersopleidingen (research master + promotieopleiding) en internationale profilering. De verbetering van de kwaliteit én het aantrekken van (onderzoeks)talent van buiten zijn de meest voorname taken van de graduate school. De ontwikkeling in Nederland is nog volop gaande. Een "nationale" lijn hierin volgen is niet nodig, maar wel is het goed om te bekijken hoe de graduate schools zich verder zullen ontwikkelen.
- Als alle masters in de graduate school ondergebracht worden, dan wordt de graduate school een herkenbaar opleidingsinstituut en dé omgeving voor masterstudenten en promovendi. Graduate schools kunnen facultair, interfacultair, interuniversitair én internationaal georganiseerd worden. Met andere woorden: er is niet één model. Afhankelijk van de gekozen opzet, roept dit voor elke universiteit verschillende vragen op over de relatie met faculteiten, onderzoeksinstituten en samenwerkingsconsortia.
- Een naadloze overgang van (onderzoeks)master naar promotiefase is één van de doelen van de graduate school. Op den duur zullen we in de praktijk kunnen spreken van 'graduate programmes'. We zullen in de komende jaren moeten bekijken in hoeverre de profilering daarvan kan bijdragen aan het aantrekken van buitenlands talent. Ook vraagt het anders organiseren van kwaliteitzorg en profilering om nieuwe manieren van werken bij docenten: dat blijkt in de praktijk lastig te zijn. Aandacht daarvoor is zeker nodig.
