"Mijn onderzoek heeft me in bepaalde opzichten volwassen gemaakt"

Naam: Mei Li Vos (1970)
Studie: politicologie, UvA
Proefschrift: International cooperation between politics and practice: How Dutch Indonesian cooperation changed remarkably little after a diplomatic rupture, Universiteit van Amsterdam, 2001
Loopbaan: medeoprichter van de vakbond AVV, columniste, Tweede-Kamerlid voor de PvdA

Een roeping, promoveren?
"Ik ben er ingerold. Ik was klaar met mijn studie en had een leeronderzoek gedaan naar ontwikkelingshulp. Er bleek ergens nog een potje geld over te zijn voor een extra onderzoek, dat me in Indonesië bracht. Ik ging uitzoeken waarom Poncke Princen Indonesië was uitgezet en ik was verkocht zodra ik daar zat; het was zó interessant. Ik kon ook terecht bij Twijnstra Gudde, maar ik vond mezelf daarvoor te jong. Als drieëntwintigjarige consultant ben je niet echt overtuigend."

Levert het je iets op, als mens?
"Absoluut! Ik ben nogal springerig en had altijd gedacht dat het me aan geduld zou ontbreken. Je vier jaar lang ingraven in één en hetzelfde onderwerp was niet iets wat bij me paste. Dacht ik. Het tegendeel bleek waar. Het bleek zo’n fascinerend onderzoek dat ik er álles van wilde weten. Het scheelde dat ik helemaal zelf mijn onderzoeksvoorstel kon schrijven, ik rolde niet in iemands onderwerp, zoals veel gebeurt."

En in een baan?
"Ik denk dat ik wel een bepaalde distantie heb ontwikkeld door mijn tijd in de wetenschap. Ik zie in mijn huidige baan heel scherp dat de wereld heel anders in elkaar zit dan veel politici denken. Het is de werkelijkheid die voorop loopt, niet de politiek. Er gebeurt iets in de samenleving, vervolgens komt er een spoeddebat en daarna wordt er beleid geformuleerd. Politiek is niet agenderend. Ik denk dat ik die relativering wel heb opgedaan dankzij mijn wetenschappelijke loopbaan."

Wat leert een mens van promoveren?
"Het is een cliché, maar je leert het meest van je eigen fouten. Ik heb uiteindelijk wel drie proefschriften geschreven. Als het niet goed ging – ik vond methodologie bijvoorbeeld erg saai, en daar liep ik ook wel eens in vast - begon ik weer van voren af aan. Verder heb ik niet alleen veel geleerd over het vak, maar vooral ook over mensen, over het leven. Gelukkig maar, want sociale wetenschap moet je niet alleen uit boekjes halen. Mensen handelen irrationeel, daar om je in de werkelijkheid snel genoeg achter. Het onderzoek heeft me in bepaalde opzichten volwassen gemaakt: ik moest veel veldonderzoek doen, helemaal in mijn eentje eindeloos mensen interviewen. Dan leer je wel om zelf dingen uit te vogelen."

Zou je het nog eens overdoen?
"In de sociale wetenschappen kun je uitstekend onderzoek doen als je al wat ouder bent. Met de levenswijsheid die ik nu heb, zou ik het in minder dan vier jaar kunnen afmaken. Los daarvan: in mijn huidige baan zitten zoveel pieken en dalen, dat ik geen tijd zou hebben om me langdurig ergens in te verdiepen. Maar stel dat je tien jaar in de kamer hebt gezeten, dan zou je daarna een prachtig onderzoek kunnen doen naar de parlementaire democratie."

Wat is je advies aan de weifelende aspirant-promovendus?
"Mensen die nieuwsgierig zijn, moeten het écht doen. Het is gigantisch gaaf om een aantal jaren lang de vrijheid te hebben álles uit te zoeken over een bepaald onderzoek."