Vereniging van universiteiten
Lange Houtstraat 2
Postbus 13739
2501 ES Den Haag
T: 070-3021400
E: post@vsnu.nl
<< terug naar Verkiezingen 2010
De investeringen in het Nederlandse hoger onderwijs blijven de laatste jaren verhoudingsgewijs achter. Veel meer studenten voor relatief minder geld. Het Nederlandse hoger onderwijs en onderzoek presteren nog bovengemiddeld. We horen echter niet tot de vijf beste kenniseconomieën ter wereld: het verschil daarmee kan alleen worden overbrugd wanneer Nederland het verschil in investeringen eveneens weet te dichten.
Lees meer
Studenten van nu zullen na hun studie werken in een internationale context. Daarom is het van groot belang dat zij tijdens hun studie buitenlandervaring opdoen. Op dit moment doet bijna 30% van Nederlandse afgestudeerden tijdens de studie ervaring op in het buitenland. Nederlandse universiteiten willen dit percentage verhogen en treffen bijvoorbeeld maatregelen om verblijf in het buitenland te stimuleren. Ook streven zij naar de zogenaamde international classroom, waardoor studeren in Nederland ook die internationale context biedt. Veel is bereikt, maar het kan nog beter.
Lees meer
Het hoger onderwijs in Nederland heeft te kampen met een (te) hoog aantal uitvallers en switchers. Dit is niet goed voor studenten en het is niet goed voor de opbrengst van het onderwijs. Door specifieke activiteiten, gericht op studiesucces, kunnen deze aantallen aanzienlijk verminderen. Universiteiten verrichten deze extra inspanningen al langere tijd. Maar er moet veel meer gebeuren. Dat kost geld.
Lees meer
Investeringen in het hoger onderwijs zijn gunstig voor de hele samenleving; heel Nederland profiteert van goed wetenschappelijk onderwijs en onderzoek, niet alleen de individuele student.
Lees meer
Universiteiten leiden ruim 30% van het totaal aantal studenten in het hoger onderwijs op. Zij proberen deze studenten zo goed mogelijk te bedienen en de massaliteit te breken. Onder andere door het bieden van maatwerk. Maatwerk richt zich op de ontwikkeling van toptalent, maar de universiteiten vinden het net zo belangrijk dat alle studenten - gemiddeld en sterk - het maximale uit hun studie halen.
Lees meer
De universiteiten hebben al jaren gezocht naar meer samenwerking en efficiëntie in opleidingen. Zeker in de kleinere. Soms heeft dat geleid tot reductie, door samenvoeging of opheffing van opleidingen. Uit een verdere reductie valt echter weinig winst meer te halen.
Lees meer
Voor de toekomst van Nederland en de kwaliteit van de Nederlandse kennissamenleving is het hoger onderwijs essentieel. Investeringen in het hoger onderwijs dragen namelijk daadwerkelijk bij aan de oplossing en ontwikkeling van maatschappelijke vraagstukken, zoals zorg en veiligheid.
Lees meer
Universiteiten voelen zich mede verantwoordelijkheid voor het oplossen van het tekort aan geschoolde leraren in het primaire en voortgezet onderwijs. Via de lerarenopleidingen leiden universiteiten anno 2010 circa 650 eerstegraads (‘bovenbouwdocenten’) docenten op. Dat is slechts 3% van het totaal aantal universitaire afgestudeerden per jaar. Dat aantal moet omhoog, want in de komende jaren zullen als gevolg van de vergrijzing grote aantallen (vooral eerstegraads) leraren het onderwijs verlaten. Universiteiten werken aan het vergroten van het aantal leraren.
Lees meer
Een volwaardige universitaire opleiding bestaat uit een algemene bacheloropleiding en een gespecialiseerde masteropleiding. Extra financiële drempels voor het volgen van een masteropleiding zijn niet gunstig voor het gemiddelde opleidingsniveau van de toekomstige generaties jonge mensen.
Lees meer
In vergelijking met 1980 is het aantal studenten aan het hoger onderwijs ongeveer verdubbeld. Nederland kent als een van de weinige landen in Europa een demografische ontwikkeling waarbij het aantal studenten in het hoger onderwijs nog een flink aantal jaren zal toenemen. De verwachtingen aan en ambties van universiteiten nemen toe. Positieve resultaten vragen om inspanning, niet om een goedkoper productieproces.
Lees meer
Universiteiten bieden een vruchtbaar klimaat voor hoogstaand en vernieuwend onderzoek. Om excellentie te bevorderen hebben universiteiten eigen capaciteit nodig. Daarmee kunnen zij investeren in de randvoorwaarden die onderzoekers van formaat opleveren: mensen, onderzoekslijnen en faciliteiten. Van daaruit kunnen hun onderzoekers deel uitmaken van een wereldwijd netwerk van onderzoekers, individueel en in groepsverband. Extra fondsen en subsidies aan individuele onderzoekers en groepen komen hieruit voort en versterken dat.
Lees meer
Internationaal presteren de Nederlandse universiteiten in onderzoek bovengemiddeld. Internationale ranglijsten bewijzen deze toppositie. Bijna alle Nederlandse universiteiten hebben wereldwijd de reputatie concurrerend en innoverend te zijn. De internationale concurrentie zet echter een tandje bij. Veel landen investeren, ook onder de noemer ‘crisismaatregelen’, extra in onderwijs en wetenschap. Nederland doet dat tot nu toe niet en dreigt in rap tempo haar positie kwijt te raken.
Lees meer
Het Nederlandse wetenschapssysteem is scherp en divers. Waar mogelijk zoeken universiteiten door samenwerking en schaalvergroting verdere versteviging van dit systeem. Nederland telt veertien universiteiten. Hiervan is er één open universiteit, zijn er zes algemene universiteiten en zijn de overige zeven gespecialiseerde universiteiten. Er is relatief weinig overlap tussen deze instellingen. Ze horen bijna allemaal tot de top 200 van de wereld.
Lees meer
Universiteiten ontwikkelen kennis en leiden hoogopgeleiden op. Op die manier spelen ze een belangrijke rol in het verbeteren van de internationale economische positie. Momenteel beschikt Nederland echter over onvoldoende Research & Development en hoogopgeleiden om haar concurrentiepositie te verbeteren. Het aantrekken van talent uit het buitenland is daarom cruciaal.
Lees meer
Er is sprake van een stijgende vraag naar hoogopgeleide kenniswerkers. Excellente studenten en wetenschappers zijn een voorwaarde voor het versterken van de Nederlandse productiviteit en het vermogen te innoveren. Op het allerhoogste vaardigheidsniveau (excellentie) behoort Nederland niet tot de top van de wereld. Hierdoor kan Nederland op innovatief gebied een achterstand oplopen. Dit alles maakt investeringen in het hoger onderwijs simpelweg noodzakelijk, juist ook in tijden van crisis.
Lees meer
Het belang van wetenschappelijk onderzoek stijgt naarmate de economische en maatschappelijke opbrengsten van nieuwe kennis toenemen. Hoogleraren zijn vaak de spil in het geheel van wetenschap, toepassingen en maatschappelijke opbrengsten. Universiteiten zetten in op transparantie van het onderzoeksproces en zullen die transparantie verder versterken.
Lees meer
De veertien Nederlandse universiteiten geven onderwijs, verrichten onderzoek en ontwikkelen vindingen. Alle kennis die de universiteiten produceren, dragen zij over aan de samenleving. Via afgestudeerden op de arbeidsmarkt, breed gelezen artikelen en vindingen die velen in gebruik nemen. Op die manier leveren universiteiten een cruciale bijdrage aan het welzijn en de welvaart van de Nederlandse bevolking.
Lees meer
De combinatie van onderwijs en onderzoek brengt de Nederlandse universiteiten bij de beste van de wereld. Internationaal wordt –vanwege de goede scores van universiteiten en andere instituten– met waardering gesproken over het flexibele en effectieve onderzoeksysteem.
Lees meer
In 1995 is het economisch eigendom van de universitaire huisvesting overgegaan van het Rijk naar de universiteiten zelf – zonder voldoende afschrijvingsreservering mee te krijgen. Een groot deel van het vastgoed is gebouwd in de jaren zestig en zeventig of is van nog eerdere datum. Deze gebouwen moeten gerenoveerd of vervangen worden. Dat komt ook door strengere regelgeving op het gebied van brandveiligheid, arbo en milieu. Dat geld is er niet, stijgende studentenaantallen en achterblijvende middelen per student maakten investeren in onderwijs tot prioriteit.
Lees meer
De universiteiten zijn tegenwoordig platte organisaties met relatief weinig overhead. Veel van het ondersteunend personeel werkt direct aan onderwijs en onderzoek, het management is bovendien zelf wetenschapper en geeft richting aan het onderwijs- en onderzoeksproces aan de universiteit.
Lees meer
Alle 14 Nederlandse universiteiten horen in hun regio tot de grootste werkgevers. Daarmee zijn ze een economische factor van belang. Wat betreft loopbaanbeleid ligt de focus op het vergroten van perspectieven van jonge onderzoekers en op het aanstellen van meer vrouwelijke hoofddocenten en hoogleraren. In Europees verband worden de Nederlandse universiteiten als modelwerkgevers gezien.
Lees meer
De acht Universitair Medisch Centra (UMC’s) die Nederland telt, vormen de ruggengraat van de Nederlandse gezondheidszorg. Ze leiden zorgprofessionals op, leveren een belangrijk deel aan de patiëntenzorg en verrichten onderzoek naar oorzaken en behandeling van ziektes. Het medisch onderzoek van de universiteiten behoort op veel terreinen tot de wereldtop.
Lees meer