Print
 
 

Internationale rankings universiteiten

 

Nederland is een van de weinige landen waarin vrijwel alle universiteiten in de internationale rankings voorkomen. Die consequente aanwezigheid onderstreept de brede overall kwaliteit en het algemene hoge niveau van de Nederlandse universiteiten. De meeste rankings hebben betrekking op onderzoek, soms met een deel onderwijs (THE World Ranking en QS) erin verwerkt en soms volledig gebaseerd op reputatie (THE World Reputation Ranking).

Die posities van de Nederlandse universiteiten is bijzonder omdat de Nederlandse inrichting van het hoger onderwijs een aantal aspecten kent die een hoge notering (top 50) in de rankings belet. De ‘topuniversiteiten’ in de rankings selecteren aan de poort alleen de beste studenten, passen capaciteitsregulering toe, verzorgen veelal alleen onderwijs in de masterfase, beschikken over omvangrijke financiële middelen waarmee snel gereageerd kan worden op ontwikkelingen in onderzoek en waarmee topwetenschappers uit de hele wereld worden aangetrokken.
Nederlandse universiteiten zijn publieke instellingen die allemaal dezelfde maatschappelijke opdracht uitvoeren en daarvoor op dezelfde gronden worden gefinancierd. Zij hebben niet dezelfde uitgangspositie als de universiteiten in de absolute top. Nederlandse universiteiten leiden grote aantallen studenten op, zowel in de bachelor als in de masterfase, voeren op een breed scala onderzoek uit en maken dat ten nutte voor de maatschappij.
Gegeven de maatschappelijke taak van Nederlandse universiteiten en de behoudende financiering van onderwijs en onderzoek, leveren de Nederlandse universiteiten een excellente prestatie waar we trots op mogen zijn.

In de onderstaande rankings worden alleen de 400 tot 500 meest publicerende universiteiten wereldwijd met elkaar vergeleken. Op basis van het geschatte aantal universiteiten in de wereld betekent dat slechts 3% van de universiteiten in de wereld in deze rankings een plaats krijgt (Rauhvargers, Andresj. Global University Rankings and their Impact. EUA 2010).

Onderstaande tabel toont de scores van de Nederlandse universiteiten in 2012 en 2013 op de vier wereldwijd meest gebruikte rankings:

  • de 'Academic Ranking of World Universities' (ARWU)
  • de 'Times Higher Education (THE) Ranking'
  • de 'QS World University Rankings'
  • de 'Leiden Ranking'; impact en samenwerking

 

 

 

* Om als universiteit in de rankings te worden meegenomen, moet een universiteit meer dan een vastgesteld aantal wetenschappelijke publicaties per jaar uitbrengen. Tilburg University komt om die reden in twee rankings niet voor en de Open Universiteit in geen van de rankings. Dat betekent niet dat de kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek bij deze universiteiten onvoldoende zou zijn. Integendeel, in rankings naar disciplines en in minder bekende rankings die zijn toegespitst op social sciences en business schools scoort Tilburg University consequent erg goed. De Open Universiteit komt vanwege zijn specifieke profiel niet in de rankings voor.

 

Universiteiten worden ook per vakgebied geranked, zie bijvoorbeeld de ARWU subject ranking

 

 

Elke ranking geeft slechts een beperkt beeld van kwaliteit, niet alleen omdat de werkelijkheid uiteraard veel complexer is, maar te meer omdat de keuzes van indicatoren (zie afzonderlijke rankings) en eventuele drempelwaardes erg bepalend zijn voor de uitkomsten. Daarnaast zijn er verschillende elementen die door een ranking niet inzichtelijk worden gemaakt, maar die wel van invloed kunnen zijn op de scores (en in het verlengde daarvan de posities van de HO-instellingen). De omvang van een universiteit, evenals het voordeel dat Angelsaksische universiteiten hebben vanwege het gebruik van Engels als voertaal binnen de Westerse onderzoekswereld (acceptatie publicaties) zijn daar twee voorbeelden van.


Voor het uitvoeren van een deugdelijke ranking zijn door een mondiale expertgroep de 'Berlin Principles on Ranking of Higher Education Institutions' (pdf) opgesteld.

 

 


Academic Ranking of World Universities (ARWU) 


De ARWU ranking, gepubliceerd door het 'Center for World-Class Universities of Shanghai Jiao Tong University' vergelijkt wereldwijd 1200 HO-instellingen. De beste 500 universiteiten nemen zij in hun ranking op.
De ranking meet alleen onderzoeksresultaten. De belangrijkste criteria voor de ARWU zijn het aantal Nobelprijzen en Field Medals dat medewerkers en afgestudeerden van een universiteit ontvangen hebben, evenals de hoeveelheid hoog geciteerde onderzoekers verbonden aan de universiteit. Ook het aantal keren dat medewerkers publiceerden in tijdschriften als Nature en Science en het aantal referenties in de Science Citation Index en Social Science Citation Index leggen veel gewicht in de schaal. De verschillende aspecten krijgen elk een afzonderlijk gewicht in de berekening van de eindscore.

In de onderstaande tabel zijn alleen de posities van de Nederlandse universiteiten in de mondiale top 500 in 2013 opgenomen. Twaalf universiteiten komen in de top 400 voor, de hoogst genoteerde universiteit is de Universiteit Utrecht, gevolgd door de Universiteit Leiden en dit jaar in de top 100 de universiteit van Groningen. Net buiten de top 100 vallen de Radboud Universiteit Nijmegen, beide Amsterdamse universiteiten en Wageningen Universiteit.


 


Meer informatie over de ARWU is hier te vinden

 



The Times Higher Education World University Rankings
De Times Higher Education ranking wordt vanaf 2010 in samenwerking met Thomson Reuters/Web of Science uitgebracht. Hoewel de methodologie fors is veranderd t.o.v. eerdere jaren, baseert de ranking zich nog steeds grotendeels op reputatie en worden onderwijs & onderzoekindicatoren gebruikt. Kritiek op de gehanteerde methodologie heeft geleid tot aanpassingen in de ranking en tot veranderingen in de rangposities.

In de THE overall ranking 2013 zijn de Nederlandse universiteiten zeer goed vertegenwoordigd. Dertien universiteiten staan in de top 250. Nederland is na de VS en het VK het derde land in de wereld met de meeste universiteiten (12) in de top 200 en 8 daarvan staan in de top 100 (één meer dan vorig jaar). Nederland handhaaft daarmee zijn sterke internationale onderzoekspositie, zoals ook blijkt uit de posities op de andere rankings. Toch dalen de meeste Nederlandse universiteiten dit jaar met enkele plaatsen. In heel Europa dalen de meeste universiteiten op de ranglijsten.
De hoogst scorende Nederlandse universiteit is de Leidse universiteit op plaats 67. Verder staan in de top 100 de universiteiten van Delft, Rotterdam, Utrecht, Wageningen, Amsterdam, Groningen en Maastricht. Er komen geen Nederlandse universiteiten in de top 50 voor. Die top 50 bestaat grotendeels uit universiteiten in de V.S. en in het V.K. De top 10 bestaat hoofdzakelijk uit private universiteiten met een focus op graduate onderwijs (masters) en onderzoek en met behulp van omvangrijke budgetten.
Nederland wordt internationaal erkend als vooraanstaand onderzoeksland en de positie op de ranking bevestigt dat beeld.

  

Meer informatie over de THE rankings is hier te vinden

 


 

The QS World University Rankings
De QS ranking bouwt voort op de systematiek die de Times Higher Education ranking tot 2010 hanteerde. Tot dat jaar verzorgde QS de dataverzameling en analyse voor de THE ranking. Na de overstap van THE naar Thomson Reuters is QS zelfstandig verdergegaan.
De ranking is voor de helft gebaseerd op reputatie-indicatoren. Daarvoor ondervraagt QS jaarlijks een grote groep peers (academici, recruiters en afgestudeerden). De meningen van deze ondervraagden worden over een aantal jaren gebundeld zodat er een populatie van enkele duizenden ontstaat. De QS ranking hanteert daarnaast gegevens over internationale staf en studenten, citatie gegevens en een staf/studenten ratio. De in de onderstaande tabel vermelde scores gelden voor 2013.
Alle Nederlandse universiteiten staan in de top 400, waarvan er zes in de top 10 staan (twee meer dan een jaar eerder), vijf staan er tussen de 100 en 200 en de overige twee staan boven 200 en 300.




 
Meer informatie over de QS World University Rankings is hier te vinden

 



The Leiden Ranking

De CWTS Leiden Ranking 2013 is gebaseerd op publicaties in de Thomson Reuters Web of Science database in de periode 2008-2011. Het betreft dan alleen artikelen en reviews. Alle andere publicatiesoorten en bronnen zijn in deze ranking niet opgenomen. Verder tellen alleen artikelen in Engelstalige tijdschriften en zijn zeer specifieke tijdschriften buiten beschouwing gelaten. De Leiden Ranking biedt de mogelijkheid meet de wetenschappelijke prestaties van de 500 meest publicerende universiteiten in de wereld. Alleen universiteiten zijn in de ranking opgenomen en daarvan alleen de universiteiten die tussen 2005 en 2009 elk jaar 500 of meer publicaties produceren. Publicaties zijn alleen artikelen, letters en reviews zoals opgenomen in de Thomson Reuters’ Web of Science database en het betreft alleen publicaties in de bèta en sociale wetenschappen. Arts en Humanities zijn niet meegenomen. Meer informatie over de methodologie van deze ranking vind u hier.


De Leiden Ranking 2013 biedt de gebruiker de mogelijkheid zelf indicatoren te kiezen. De resultaten zijn op de website van de Leiden ranking interactief weergegeven. De hoofdkeuze is te maken tussen ‘impact-indicatoren’ en ‘samenwerkingsindicatoren’. Voor impact is hieronder is de PP(top 10%) opgenomen. Het CWTS beschouwt dit zelf als de meest stabiele ranking die zij produceren. De PP(top 10%) is het aandeel publicaties van een universiteit dat, vergeleken met andere publicaties in hetzelfde onderzoeksgebied en in hetzelfde jaar, behoort tot de top 10 meest geciteerde publicaties.
Zes Nederlandse universiteiten behoren tot de top 100, alle andere universiteiten in de top 200. Een excellente prestatie die de kracht van het Nederlandse onderzoek aantoont. Alleen Tilburg University en de Open Universiteit voldoen niet aan de drempelwaarde om in deze ranking te worden meegenomen.
 

 

Meer informatie over de Leiden ranking is hier te vinden

 

Voor samenwerking (collaboration) wordt hieronder de rangposities van universiteiten gegeven op basis van het aandeel publicaties dat in samenwerking met een of meerdere industriële partners tot stand is gekomen (PP(UI collab). Deze indicator geeft de samenwerking van universiteiten met de industrie weer. Voor meer informatie zie: University-Industry Research Connections 2013

Twee Nederlandse universiteiten staan in deze ranking in de absolute top en in totaal staan vier universiteiten in de top 100. Niet verbazingwekkend zijn dat de drie technische universiteiten en de Wageningse universiteit. Dit onderstreept de relatie van deze universiteiten met het bedrijfsleven en markeert dat de Nederlandse universiteiten nadrukkelijk samenwerken met bedrijven. Met de samenwerking met het bedrijfsleven in de topsectoren en de Europese Grand Challenges zal dit een belangrijk aspect zijn om te blijven volgen.

 
 

 

 


Gerelateerde onderwerpen

Analyse:
THE World Reputation Ranking