Print
 
 

Internationale rankings universiteiten

 

Nederland is één van de weinige landen waarin vrijwel alle universiteiten in de internationale rankings voorkomen. Dit onderstreept het hoge niveau van de Nederlandse universiteiten. De meeste rankings hebben betrekking op onderzoek, soms wordt ook een deel onderwijs (onder andere bij THE World Ranking en QS) verwerkt, soms wordt de ranglijst volledig gebaseerd op reputatie (bijvoorbeeld bij THE World Reputation Ranking).


De positie van de Nederlandse universiteiten is bijzonder, omdat de inrichting van het Nederlandse hoger onderwijs een aantal aspecten kent die een hoge notering (top 50) in de rankings belet. Zo selecteren buitenlandse hoog genoteerde universiteiten aan de poort (zij laten alleen de beste studenten toe), passen zij capaciteitsregulering toe en verzorgen zij veelal alleen onderwijs in de masterfase. Ook beschikken zij vaak over omvangrijke financiële middelen, zodat snel gereageerd kan worden op onderzoeksontwikkelingen en topwetenschappers uit de hele wereld worden aangetrokken.


Nederlandse universiteiten zijn publieke instellingen die allemaal dezelfde maatschappelijke opdracht uitvoeren en daarvoor op dezelfde gronden worden gefinancierd. Zij hebben een andere uitgangspositie dan de buitenlandse universiteiten in de absolute top. Nederlandse universiteiten leiden grote aantallen studenten op, zowel in de bachelor als in de masterfase, richten zich op een breed spectrum aan onderzoeksonderwerpen en maken deze vervolgens tot nut voor de maatschappij.


Gezien de maatschappelijke taak van Nederlandse universiteiten en de behoudende financiering van onderwijs en onderzoek, leveren de universiteiten een excellente prestatie waar we trots op mogen zijn.

In de onderstaande rankings worden veelal de 400 tot 500 meest publicerende universiteiten wereldwijd met elkaar vergeleken. Op basis van het geschatte aantal universiteiten in de wereld betekent dat slechts 3% van de universiteiten in de wereld in deze rankings een plaats krijgt (Rauhvargers, Andresj. Global University Rankings and their Impact. EUA 2010).

Onderstaande tabel toont de scores van de Nederlandse universiteiten in 2013 en 2014 op de vier wereldwijd meest gebruikte rankings:
 

  • de 'Academic Ranking of World Universities' (ARWU)
  • de 'Times Higher Education (THE) Ranking'
  • de 'QS World University Rankings'
  • de 'Leiden Ranking'; impact en samenwerking

 

 

* Om te worden opgenomen in rankings, moet een universiteit meer dan een vastgesteld aantal wetenschappelijke publicaties per jaar uitbrengen. Om die reden komt de Tilburg University niet voor in de ARWU-rankings. Dat betekent niet dat de kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek bij deze universiteit onvoldoende zou zijn. Integendeel, in rankings naar disciplines en in minder bekende rankings die zijn toegespitst op social sciences en business school scoort Tilburg University consequent erg goed. De Open Universiteit komt vanwege zijn specifieke profiel niet in de rankings voor.


Universiteiten worden ook per vakgebied geranked, bijvoorbeeld in de ARWU-subject-ranking.

 

 

Elke ranking geeft slechts een beperkt beeld van kwaliteit. De werkelijkheid is uiteraard veel complexer dan een ranglijst suggereert, maar daarnaast zijn de indicatoren (zie de afzonderlijke rankings) en eventuele drempelwaardes erg bepalend voor de uitkomsten. Ook zijn er verschillende elementen die door een ranking niet inzichtelijk worden gemaakt, maar wel van invloed zijn op de scores (en in het verlengde daarvan: voor de posities van de HO-instellingen). Bijvoorbeeld de omvang van een universiteit, evenals het voordeel dat Angelsaksische universiteiten hebben vanwege de voertaal binnen de Westerse onderzoekswereld (acceptatie publicaties).

Veel rankings zijn voor een belangrijk deel gebaseerd op het aantal publicaties en citatiescores. Uit een studie van het CWTS, die zelf de Leiden ranking uitbrengt, blijkt dat deze bibliografische methode wel ernstige beperkingen kent. Oudere mannelijke wetenschappers die niet meer actief zijn in de wetenschap zijn oververtegenwoordigd. Toppers uit de sociale wetenschappen en geesteswetenschappen ontbreken, omdat deze disciplines in databank Web of Science slechts ten dele voorkomen. Het verschil wordt nog groter als wetenschappers in deze disciplines voornamelijk boeken publiceren in plaats van artikelen.  Ook ontbreken veel winnaars van de gerenommeerde NWO Spinoza prijzen, terwijl dit topwetenschappers zijn uit de taalwetenschappen, economie, wiskunde, archeologie en rechten.


Voor het uitvoeren van een deugdelijke ranking zijn door een mondiale expertgroep de 'Berlin Principles on Ranking of Higher Education Institutions' (pdf) opgesteld.  

 


Academic Ranking of World Universities (ARWU)


De ARWU ranking, gepubliceerd door het 'Center for World-Class Universities of Shanghai Jiao Tong University' vergelijkt wereldwijd 1200 HO-instellingen. De beste 500 universiteiten nemen zij in hun ranking op.
De ranking meet alleen onderzoeksresultaten. De belangrijkste criteria voor de ARWU zijn het aantal Nobelprijzen en Field Medals dat medewerkers en afgestudeerden van een universiteit ontvangen hebben, evenals de hoeveelheid hoog geciteerde onderzoekers verbonden aan de universiteit. Ook het aantal keren dat medewerkers publiceerden in tijdschriften als Nature en Science en het aantal referenties in de Science Citation Index en Social Science Citation Index leggen veel gewicht in de schaal. De verschillende aspecten krijgen elk een afzonderlijk gewicht in de berekening van de eindscore.

In de onderstaande tabel zijn alleen de posities van de Nederlandse universiteiten in de mondiale top 500 in 2013 opgenomen. Twaalf universiteiten komen in de top 400 voor, de hoogst genoteerde universiteit is de Universiteit Utrecht, gevolgd door de Universiteit Leiden en dit jaar in de top 100 de universiteit van Groningen. Net buiten de top 100 vallen de Radboud Universiteit Nijmegen, beide Amsterdamse universiteiten en Wageningen Universiteit.


 


Meer informatie over de ARWU is hier te vinden

 



The Times Higher Education World University Rankings

 

De Times Higher Education ranking wordt vanaf 2010 in samenwerking met Thomson Reuters/Web of Science uitgebracht. Hoewel de methodologie fors is veranderd t.o.v. eerdere jaren, baseert de ranking zich nog steeds grotendeels op reputatie en worden onderwijs & onderzoekindicatoren gebruikt. Kritiek op de gehanteerde methodologie heeft geleid tot aanpassingen in de ranking en tot veranderingen in de rangposities.

In de THE overall ranking 2013 zijn de Nederlandse universiteiten zeer goed vertegenwoordigd. Dertien universiteiten staan in de top 250. Nederland is na de VS en het VK het derde land in de wereld met de meeste universiteiten (12) in de top 200 en 8 daarvan staan in de top 100 (één meer dan vorig jaar). Nederland handhaaft daarmee zijn sterke internationale onderzoekspositie, zoals ook blijkt uit de posities op de andere rankings. Toch dalen de meeste Nederlandse universiteiten dit jaar met enkele plaatsen. In heel Europa dalen de meeste universiteiten op de ranglijsten.
De hoogst scorende Nederlandse universiteit is de Leidse universiteit op plaats 67. Verder staan in de top 100 de universiteiten van Delft, Rotterdam, Utrecht, Wageningen, Amsterdam, Groningen en Maastricht. Er komen geen Nederlandse universiteiten in de top 50 voor. Die top 50 bestaat grotendeels uit universiteiten in de V.S. en in het V.K. De top 10 bestaat hoofdzakelijk uit private universiteiten met een focus op graduate onderwijs (masters) en onderzoek en met behulp van omvangrijke budgetten.
Nederland wordt internationaal erkend als vooraanstaand onderzoeksland en de positie op de ranking bevestigt dat beeld.

  

Meer informatie over de THE rankings is hier te vinden

 

 

The QS World University Rankings

 

De QS ranking bouwt voort op de systematiek die de Times Higher Education ranking tot 2010 hanteerde. Tot dat jaar verzorgde QS de dataverzameling en analyse voor de THE ranking. Na de overstap van THE naar Thomson Reuters is QS zelfstandig verdergegaan.
De ranking is voor de helft gebaseerd op reputatie-indicatoren. Daarvoor ondervraagt QS jaarlijks een grote groep peers (academici, recruiters en afgestudeerden). De meningen van deze ondervraagden worden over een aantal jaren gebundeld zodat er een populatie van enkele duizenden ontstaat. De QS ranking hanteert daarnaast gegevens over internationale staf en studenten, citatie gegevens en een staf/studenten ratio. De in de onderstaande tabel vermelde scores gelden voor 2013.
Alle Nederlandse universiteiten staan in de top 400, waarvan er zes in de top 100 staan (twee meer dan een jaar eerder), vijf staan er tussen de 100 en 200 en de overige twee staan boven 200 en 300.


 

Meer informatie over de QS World University Rankings is hier te vinden

 


CWTS Leiden Ranking


De CWTS Leiden Ranking meet de wetenschappelijke prestaties (impact en samenwerking) van de 750 meest publicerende universiteiten wereldwijd. De ranglijst is gebaseerd op gegevens uit Thomson Reuters’ Web of Science-database. Voor de ranking van 2014 zijn de gegevens gebruikt van de periode 2009-2012. Het betreft alleen artikelen en reviews; andere publicatiesoorten zijn niet meegenomen. Ook tellen alleen artikelen uit Engelstalige tijdschriften mee en zijn specifieke tijdschriften buiten beschouwing gelaten. Alleen universiteiten die jaarlijks minstens 500 publicaties uitbrengen, worden geselecteerd. Meer informatie over de methodologie van deze ranking vind u hier.

De Leiden Ranking  geeft de gebruiker de mogelijkheid om zelf indicatoren te kiezen. De resultaten worden namelijk interactief weergegeven. Hierin wordt ten eerste onderscheid gemaakt tussen ‘wetenschappelijke impact’ en ‘samenwerking’. In de tabel hieronder is de PP(top 10%)-indicator gehanteerd om een overzicht te geven van de impactscores. CWTS beschouwt PP(top10%) als  ‘the most important impact indicator’ (CWTS, The Leiden Ranking 2011/2012 (2012) 10). Deze indicator berekent het aandeel publicaties dat, vergeleken met publicatie uit hetzelfde onderzoeksveld in hetzelfde jaar, behoort tot de top 10% meest geciteerd.

De Tilburg University is in 2014 voor het eerst opgenomen in de Leiden Ranking op positie 252. Acht Nederlandse universiteiten behoren tot de top 100, vier andere universiteiten tot de top 200. Een excellente prestatie die de kracht van het Nederlandse onderzoek aantoont.

 

  

Meer informatie over de Leiden ranking is hier te vinden

 

Om een indruk te geven van de samenwerking tussen universiteiten en partners uit de publiek en private sector wordt hieronder een overzicht gegeven op basis van PP(UI collab) en PP(minder dan 100 km collab). De eerste indicator toont het aandeel publicaties dat in samenwerking met industriële partners tot stand is gekomen. Voor meer informatie: University-Industry Research Connections 2013. De tweede indicator geeft een indruk van de regionale verankering van de universiteit. Het toont namelijk welk deel van de publicaties is geschreven met organisaties die zich binnen een straal van 100 km van de universiteit bevinden. Zo dragen universiteiten bij aan de ontwikkeling van hun regio.


Bij gebruik van PP(UI collab) staan twee Nederlandse universiteiten in de absolute top en vier universiteiten in de top 100. Het is niet verbazingwekkend dat dit de drie technische universiteiten zijn, en de Wageningen University. Dit onderstreept de relatie van deze universiteiten met het bedrijfsleven en markeert dat de Nederlandse universiteiten nadrukkelijk samenwerken met bedrijven. Met het oog op de samenwerking met het bedrijfsleven in de topsectoren en Europese Grand Challenges zal dit een belangrijk aspect zijn om te blijven volgen.


 

Voor regionale samenwerking staan twee universiteiten in de top 50 en een viertal in de top 100.

 


Gerelateerde onderwerpen

Analyse:
THE World Reputation Ranking