Print
 
 

Collegedifferentiatie voor excellentieprogramma's

 


De VSNU betreurt dat er geen collegegelddifferentiatie voor excellentieprogramma’s binnen een opleiding mogelijk is (Honours tracks)

De VSNU betreurt het dat – ondanks toezegging in de Strategische Agenda en het Hoofdlijnenakkoord tussen OCW en VSNU – collegegelddifferentiatie voor excellentietrajecten binnen opleidingen niet mogelijk wordt gemaakt. Zij vreest dat wanneer het stimuleringsprogramma van de overheid (www.siriusprogramma.nl) in de komende jaren afloopt, het aantal excellentieprogramma’s binnen opleidingen drastisch zal afnemen. En juist hierover zijn prestatieafspraken gemaakt.



De universiteiten verwelkomen de mogelijkheid dat opleidingen die het NVAO-predicaat excellent hebben – na toestemming door de minister – wel een hoger collegegeld mogen vragen.

Strategische agenda & het wetsvoorstel
In de Strategische Agenda Hoger Onderwijs, Onderzoek en Wetenschap is toegezegd dat instellingen voor duurdere, excellente, trajecten (binnen opleidingen) meer collegegeld mogen vragen. Zij hebben dan meer mogelijkheden om zich op excellentie te profileren. Via collegegelddifferentiatie
kunnen extra middelen aangeboord worden, in aanvulling op de rijksbijdrage. De extra inkomsten
kunnen worden benut voor extra voorzieningen om een hoger niveau te bereiken en vast te houden, zoals extra docenten, gastdocenten of extra studiebelasting. De kosten voor deze voorzieningen hoeven dan niet ten laste te komen van het budget voor de reguliere opleidingen.

Wel wordt in het wetsvoorstel Kwaliteit in verscheidenheid de mogelijkheid geboden dat de minister toestemming verleent voor collegegelddifferentiatie bij  opleidingen met het NVAO-oordeel excellent. Het gaat hierbij om gehele opleidingen en niet, zoals de hierboven genoemde excellentietrajecten binnen opleidingen. 


Argumenten voor collegegelddifferentiatie
- Uit onderzoek van onder meer het CPB (CPB 2007, 2011) blijkt dat getalenteerde studenten in Nederland te weinig worden uitgedaagd. Juist toptalent hebben we hard nodig voor wetenschappelijke doorbraken en innovatieve bedrijvigheid. Om deze reden heeft de overheid in 2008 een groot stimuleringsprogramma (50 miljoen euro) opgezet om excellentie in het hoger onderwijs te bevorderen. In de komende jaren loopt dit subsidieprogramma af. Dit kan tot gevolg hebben dat excellentieprogramma’s binnen opleidingen, afgebouwd zullen worden.
- Een andere mogelijkheid is dat de universiteiten – na afloop van de Sirius-middelen – de  excellentieprogramma’s wel continueren met behulp van eigen middelen. In dat geval komen de kosten van excellentieprogramma’s ten laste van het reguliere onderwijsbudget. Dat betekent dat de reguliere student deels voor het duurdere onderwijs aan excellente studenten betaalt.


Welke vragen heeft u mogelijk nog?


V: Als delen van het onderwijs duurder worden, blijft het onderwijs dan wel toegankelijk voor alle studenten? 
A: Als voor de condities bij een hoger collegegeld voor excellentietrajecten wordt aangesloten bij wat eerder geregeld is in de wet omtrent collegegelddifferentiatie bij kleinschalig, residentieel en intensief onderwijs, is de toegankelijkheid van het onderwijs gewaarborgd omdat:

  • studenten het hogere collegegeld (maximaal 5 maal het wettelijk collegegeld) via het collegegeldkrediet kunnen lenen bij DUO.
  • instellingen een student of een groep studenten dispensatie kunnen verlenen voor betaling van de verhoging van het collegegeld.
  • het medezeggenschapsorgaan adviesrecht heeft op het beleid ten aanzien van de hoogte van het hogere collegegeld en op de regeling voor dispensatie van betaling van het hogere collegegeld.


V: Is al duidelijk of universiteiten gaan stoppen of doorgaan met excellentieprogramma’s, na afloop van de Sirius-middelen?
A: Dat is niet duidelijk. De verwachting is dat de meeste universiteiten zullen doorgaan met het aanbieden van deze excellentieprogramma’s. Aan de andere kant komen er ook nieuwe  bezuinigingen op de universiteiten af: efficiëntiekorting en macrodoelmatigheidskorting. Elke universiteit zal hier een eigen afweging maken.

V: Tot welk bedrag mogen de universiteiten hun collegegeld differentiëren?
A: Maximaal vijfmaal het wettelijk collegegeld (5 x €1.771,- =  €8.855,- ). Dit bedrag kunnen studenten ook lenen via het collegegeldkrediet.