Print
 
 

Q&A open access

 

De FAQ’s zijn gerubriceerd naar  de onderwerpen: Algemene vragen over open access, Vragen over open access in de praktijk, Vragen over onderhandelingen en de rol van de stakeholders, Stand van zaken onderhandeling per uitgeverij (Elsevier, SAGE, Springer, Wiley, OUP, ACS, Taylor & Francis, Wolters Kluwer en overige uitgeverijen) en Hoe zit het met LingOA.
 

 

Stand van zaken onderhandeling Elsevier

  

Waarom is er een akkoord met Elsevier?

Beide partijen hebben zich achter het principe van open access geschaard en hebben op die grond een akkoord bereikt. Universiteiten zien dit akkoord met Elsevier als een substantiële stap in de goede richting. Het akkoord loopt van 1 januari 2016 tot 31 december 2018.
 

Wat houdt het akkoord met Elsevier op hoofdlijnen in?

De universiteiten streven ernaar dat in 2018, het derde jaar van de overeenkomst, 30% van de Elsevier-artikelen van Nederlandse auteurs open access beschikbaar is. In de komende drie jaar worden er substantiële stappen gezet naar open access. Met dit akkoord is een duurzame weg richting open access ingeslagen. Met het akkoord behouden Nederlandse onderzoekers toegang  tot alle wetenschappelijke tijdschriften van Elsevier. Tegelijkertijd stelt het hen in staat om gold open access te publiceren in een selectie van tijdschriften. Wetenschappers maken zelf geen kosten om open access te publiceren.
 

Wat gebeurt er na 2018? Waarom is gekozen voor een driejarig Elsevier contract?

Dit akkoord voorziet in een groei van 30% gold open access artikelen in 2018 van corresponderende auteurs. Onze verwachting is dat het landschap van open access van wetenschappelijke artikelen en hun uitgevers zodanig veranderd is dat we in 2018 met een nieuwe blik moeten kijken hoe we samen de toekomst verder in gaan richten. Voor universiteiten is toewerken naar 100% open access het uitgangspunt.
 

Hoe zit het met de kosten?

Binnen dit akkoord kunnen corresponderende auteurs ervoor kiezen om zonder additionele kosten open access te publiceren in een tijdschrift binnen de selectie. Het akkoord is kostenefficiënt voor universiteiten. In de oude situatie moest een wetenschapper zelf extra geld betalen om een artikel van zijn hand open access te kunnen publiceren, bovenop de abonnementskosten die universiteiten al betaalden voor toegang tot Elseviertijdschriften.

Welke wetenschappers kunnen gebruik maken van dit ‘Nederlandse’ akkoord?

Wanneer een tijdschrift is geoormerkt als open access tijdschrift, dan worden de APC’s voor de geselecteerde Elsevier tijdschriften in één keer afgekocht voor de individuele artikelen van alle corresponderende auteurs van Nederlandse instellingen die nu de overeenkomst aangaan met Elsevier.  Nieuwe artikelen in de geselecteerde tijdschriften worden hiermee meteen open access gepubliceerd.
 

Hoe komt men tot de selectie van Elsevier tijdschriften?

De onderhandelaren zijn overeengekomen om te komen tot een jaarlijkse groei van 10% open access artikelen door een selectie van tijdschriften aan te wijzen waarin open access kan worden gepubliceerd. Het verwachte percentage artikelen dat door Nederlandse wetenschappers in die selectie wordt gepubliceerd bedraagt 10% van het totaal aantal artikelen dat door Nederlandse wetenschappers wordt gepubliceerd in Elsevier tijdschriften en zal groeien naar 20% in 2017 en 30% in 2018.

De selectie van relevante titels is op grond van een uitgebreide analyse tot stand gekomen, namelijk
•    Selectie van onderwerpdomeinen met een enigszins volwassen open access cultuur
•    Selectie van een beperkt aantal verschillende domeinen om versnippering en administratieve last te voorkomen

Op grond hiervan is door Elsevier een voorstel gedaan dat matcht met het beoogde Nederlandse publicatievolume.
Dit voorstel is getoetst op:
•    Optimale spreiding over de universiteiten
•    Kwaliteit en Impact


Jaarlijks wordt de selectie opnieuw vastgesteld om in te kunnen spelen op ontwikkelingen.

Een toelichting op het proces en een overzicht van de geselecteerde tijdschriften is tevens te vinden op de website van Elsevier via deze link: https://www.elsevier.com/about/open-science/open-access/agreements/VSNU-NL.

 

Hoe weet ik om welke Elsevier tijdschriften het gaat?

Deze lijst wordt in ieder geval gepubliceerd via de websites van de bibliotheken per instelling. Het verdient aanbeveling om voor het aanleveren van artikelen de lijst te raadplegen. Dit geldt ook voor andere uitgevers. Net als bij de andere uitgeverijen wordt in samenwerking met Elsevier een werkproces ingericht waarin de auteur wordt geattendeerd op open access mogelijkheden na acceptatie van zijn artikel.
Een toelichting op het proces en een overzicht van de geselecteerde tijdschriften is tevens te vinden op de website van Elsevier via deze link: https://www.elsevier.com/about/open-science/open-access/agreements/VSNU-NL
 

Wat gebeurt er als die 10% per jaar overschreden of niet gehaald wordt?

Indien blijkt dat die 10% per jaar overschreden is, dan wordt daarmee rekening gehouden met de uitbreiding van de selectie tijdschriften voor het volgende jaar. Wetenschappers kunnen dus nooit verrast worden dat ze ineens niet meer open access kunnen publiceren in het geselecteerde tijdschrift.
Indien er sprake is van het niet halen van het aantal open access publicaties in een jaar, wordt gedurende de looptijd van het contract het restant aantal artikelen doorgeschoven naar het volgende jaar.
 

Als wetenschappers geen APC’s hoeven te betalen voor artikelen in aangewezen OA-journals, wie betaalt er dan wel?

De kosten voor de APC’s (een bedrag dat een wetenschapper betaalt om zijn artikel open access te kunnen publiceren) voor Nederlandse auteurs zijn afgekocht in dit akkoord met Elsevier. De kosten vallen voor de komende drie jaar dus onder de Big deal, mits publicatie plaatsvindt in een geselecteerd tijdschrift.
 

Is er een mogelijkheid om open access te publiceren als mijn beoogde tijdschrift niet op die lijst staat?

In de geselecteerde tijdschriften kan gedurende het hele jaar kosteloos open access worden gepubliceerd. Wanneer een tijdschrift niet op de lijst staat, maar je wel open access wilt publiceren, dan biedt Elsevier doorgaans de mogelijkheid om tegen APC-kosten open access te publiceren, of om het artikel na een embargoperiode via de institutionele repository (de groene route) beschikbaar te stellen. Deze APC-kosten worden dan niet automatisch vergoed. In zo’n geval kan de wetenschapper kiezen voor een ander tijdschrift of moet hij/zij zelf zoeken naar financiering voor die APC-kosten.
 



Laatst bijgewerkt op 26-05-2016