Print
 
 

Workshop 1: Netwerkvorming: luxe of noodzaak?

 

Frank Hubert en Anne Klaas Schilder, Nederlandse Vereniging voor Examens


In deze workshop werd ingegaan op de vraag hoe examencommissies zich hebben ontwikkeld en welke rol netwerkvorming kan spelen bij kennisdeling.

 


Over NVE

 

De NVE is beter aangesloten bij het hbo, daar leeft dit onderwerp nog sterker door de incidenten daar. Daarnaast is Anne Klaas actief binnen Stenden. NVE is een vrijwilligersorganisatie en bestaat sinds 1998. Er was behoefte aan een beroepsvereniging voor iedereen die met examinering bezig is. Momenteel kent de vereniging 450 leden. Het begon met modellen rond cito. Nu gaat het meer over het verder professionaliseren van het beroep. Frank is in het dagelijks leven werkzaam bij een adviesbureau dat actief is in het hbo1.

 

 
Ontwikkelingen in de instellingen

 

De RUG heeft momenteel een veertigtal examencommissies en  ziet een samenvoeging plaatsvinden. Vertegenwoordigers van andere universiteiten herkennen die beweging. Toch blijft het relevant genoeg kennis over het specifieke vakgebied in huis te hebben: een model met een facultaire examencommissie, met kamers per departement komt daaraan tegemoet. De UvA heeft externe training  georganiseerd en regelt daarnaast  intern informatie-uitwisseling. De UU (FSW) zet in op een netwerk van toetsambassadeurs om kennis en kunde via netwerken – los van de examencommissies -  te verspreiden.  De universiteit heeft  daar een (korte) leergang toetsdeskundige voor ontwikkeld.

 

De onderwijsinspectie kent als goed voorbeeld een ronde door de secretaris van het College van Beroep voor de Examens (COBEX) langs de verschillende examencommissies om praktijken uit te wisselen. In het hbo is een BKE een manier om mensen verder enthousiast te krijgen.

 

 

Omgaan met de versterkte rol van examencommissies

 

De WHW stelt hoge eisen aan de examencommissie als waarborg van de kwaliteit van onderwijs. Ze worden geacht uit te gaan van een onafhankelijke attitude, maar hebben in de praktijk vaak te maken met dubbele rollen. Zo zijn ze vaak zelf docent aan de opleiding en zien dus deels toe op hun eigen werk.

 

Decanen benoemen de leden voor één of enkele jaren. In de Kamerbehandeling bestond nog een discussie of je leden zoals rechters voor het leven te benoemen, of juist vaker te moeten wisselen voor een gezonde doorstroom.

 

 

Spanningen zowel lid zijn van examencommissie en aangewezen als examinator

 

In een examencommissie bij een grote faculteit is het makkelijker afstand te nemen als het moeilijk wordt. Het helpt ook te benoemen dat je op een vraagstuk ook een visie hebt vanuit een andere functie. Universiteiten zien de route van klachten niet zo gauw via de docent, maar de studieadviseur gaan. Dus die routes zijn al goed gescheiden.

 

Je mag van examencommissie ook verwachten dat zij zich bewust zijn wat niet te verenigen is en studenten niet in zo’n proces te begeleiden. Algemeen wordt gedeeld dat universiteiten  daar echt veel verder in zijn dan een aantal jaren geleden.

 

 

Spanning tussen onderwijsbeleid via leidinggevende en examencommissie

 

Dat kan gebeuren, maar dan helpt het dat je brede examencommissies hebt. Gemiddeld vallen er drie opleidingen onder een commissie. Die hebben vaak niet zoveel te maken met het management van een enkele opleiding. Examencommissies voelen zich ook gesterkt door de versterkte wettelijke opdracht.

 

De formele onafhankelijkheid is wel versterkt, maar de taakverdeling tussen management en commissie vergt nog wel tijd en afstemming. Volgens de inspectie is er niet per se een goed antwoord, maar je moet het nog wel eens worden over de verdeling van het grijze gebied.

 

Bij centrale overleggen presenteert in Groningen altijd een examencommissie een casus. Het zou ook een suggestie kunnen zijn om dat tussen instellingen met vergelijkbare cases te doen.

 

Conclusie

 

De hele formele rol is nu wel duidelijk, maar functionele rolscheiding met het management in het grijze gebied is nog stof voor nader gesprek. Het gaat om goede afspraken maken, maar hoe maak je die dan? Het zou goed zijn daarover meer ervaringen uit te wisselen. Bijvoorbeeld met collega’s in hetzelfde domein bij een andere instelling, of door eens te gaan kijken bij het hbo.

 

 

 

 

1 Zie voor meer informatie: http://www.nvexamens.nl/ Voor 91 euro wordt u lid van de NvE en ontvangt u het blad Examen.