Universiteit Leiden

ACADEMISCHE WERELD

Een half miljoen jaar geleden kraste een vroege mens op Java een lijnenpatroon in een schelp. Zo’n honderd jaar geleden kwam de gefossiliseerde schelp terecht in Neder-land, waar ca. 10 jaar geleden de gravering voor het eerst werd ontdekt. In 2014 publiceerden Leidse onderzoekers over de oeroude menselijke gravering. Spectaculair, want het oudst bekende versierde voorwerp was tot dan een honderdduizend jaar oud okerblokje. De Nature-publicatie erover deed wereldwijd wetenschappers versteld staan. Ook het grote publiek smulde van de ontdekking, getuige de opname in de Top 10 Science Stories of 2014 van Scientific American.

Bericht NOS

Oorsprong van de mens

Invloed op kinderrechten

Leer Ton Liefaard

kennen en ontdek

de rechten

van het kind

Om de positie van kinderen te verbeteren, is meer
nodig dan liefde en aandacht. Dat betoogt Ton Liefaard, UNICEF-hoogleraar kinderrechten aan de Universiteit Leiden. ‘Overal ter wereld moeten volwassenen zich realiseren dat kinderrechten niet langer vrijblijvend zijn. Om kinderrechten echt betekenis te geven, moet er nog heel veel werk worden verzet en is goed onderzoek en onderwijs noodzakelijk.’ Sinds 2014 is Liefaard lid van de Staatscommissie Herijking Ouderschap en hij is kinder-rechterplaatsvervanger bij de Rechtbank Amsterdam.
In 2014 was in Leiden met het Kinderrechtenhuis de Kinderrechtenweek.

PROFESSIONALS

Kostbare onderzoeksapparatuur delen

Onderzoeksapparatuur is vaak erg kostbaar, dus delen wetenschappers graag het gebruik én de kosten met elkaar. Maar dan moeten ze wel weten waar de appara-tuur te vinden is en er toegang toe hebben. Daarom draait Open Access Research Infrastructure (OARI).
De Universiteit Leiden lanceerde
www.oari.nl in 2015. Wetenschappers vinden hier niet alleen instrumenten, maar ook andere wetenschappers met expertise die kunnen helpen met het gebruik.

BEDRIJFSLEVEN/OVERHEID

Kunstmatige orgaantjes die passen op een kleine chip, compleet met minuscule bloedvaatjes. Dat is het product van het Leidse spin-offbedrijf MIMETAS, gevestigd op het Leiden Bioscience Park. Er passen honderden nagebootste orgaantjes op één chip. Die is daardoor heel geschikt om snel en efficiënt mogelijke nieuwe geneesmiddelen te testen. Een prima alternatief voor veel dierproeven! MIMETAS won er in 2015 de GameChanger of the Year-prijs mee. Het Leiden Bioscience Park telt 173 bedrijven waarvan 93 op het gebied van life sciences. Samen met de Universiteit Leiden en LUMC is het een topcampus in Nederland.

Organen op een chip

Meest invloedrijke Duchenne-onderzoeker wereldwijd

Exon skipping. Een genetische truc die voor velen onbekend is, maar voor professor Annemieke Aartsma-Rus van het LUMC is het dagelijkse kost. Sterker nog: ze voert er de wereldranglijst van invloedrijkste Duchenne-onderzoekers mee aan. Deze erfelijk spierziekte treft vrijwel uitsluitend jongens. Zij missen het eiwit dystrofine, dat spieren veerkracht en stevigheid geeft. Zonder dit eiwit raken de spieren steeds meer beschadigd. Met exon skipping hopen LUMC-onderzoekers samen met spin-off bedrijf Prosensa ooit de ziekte te genezen.
Lees meer over dit onderzoek in het boek:
Met Leidse wetenschap de toekomst tegemoet’.

HET BREDE PUBLIEK

De belangrijke rol van migratie voor Nederland

Wanneer is een allochtoon geïntegreerd? En hoe heeft massa-immigratie Nederland rijk gemaakt? Deze en andere vragen behandelt de Leidse hoogleraar Sociale Geschiedenis Leo Lucassen in een collegereeks voor de Universiteit van Nederland. Migratie is een uiterst actueel thema, maar wie alleen naar het nieuws kijkt zou bijna vergeten dat migratie al honderden jaren een hot topic is in Nederland. Lucassen legt in zijn college-reeks uit dat migratie van alle tijden is, en welke grote rol het verschijnsel voor Nederland heeft gespeeld.

100.000 deelnemers voor MOOC over terrorisme

Het was de eerste Leidse Massive Online Open Course
– beter bekend als MOOC – en meteen een knaller: 100.000 belangstellenden uit meer dan 170 landen hadden eind 2015 de cursus van Edwin Bakker bekeken. Bakker is Leids hoogleraar Terrorisme en Contra-terrorisme en ontwikkelde in 2013 samen met het
Online Learning Lab van het Centre for Innovation
deze MOOC genaamd ‘Terrorism & Counterterrorism: Comparing Theory and Practice’. Deze MOOC is nu ook beschikbaar on demand.

Hersenen in de groei

Wat gebeurt er toch in het hoofd van jongeren? In 2011 begon de Leidse hoogleraar Eveline Crone in het Brain and Development Lab met het Braintime project. Daarin komt een reeks vragen aan bod, vertelt ze. Hoe komt het dat jongeren veranderen? Dat ze naarmate ze ouder worden beter kunnen plannen en organiseren? Dat ze vrienden maken en zich sociaal opstellen? Crone: ‘Tegelijk zien we dat jongeren roekeloze keuzes maken en sensatie opzoeken. Hoe kan het dat de informatie-verwerking steeds beter wordt en dat jongeren ook domme dingen doen? Dat wilden we uitzoeken.’

In het tv-programma Proefkonijnen plaagt presentator Filemon Wesselink de driehonderd deelnemers aan het vijfjarige Braintime-onderzoek van team Crone. Helden, noemt NRC Handelsblad de hoofdrolspelers van de korte film Braintime: Hersenen in de groei.

Wetenschap tijdens de Nacht en het Leidens Ontzet

Klinkende namen, afgeladen zalen en surrealis-tische taferelen in de Leidse binnenstad. De derde editie van de Nacht van Kunst & Kennis op 19 sep-tember 2015 trok een recordaantal van 5.500 bezoekers. De Universiteit Leiden presenteerde zich op uiteenlopende manieren. Zo vond in de Oude Sterrewacht de U-meet plaats. Hier maakten bezoekers op een laagdrempelige manier kennis met Leidse wetenschap. Rector magnificus Carel Stolker overhandigde aan burgemeester Lenferink een app met een nieuwe ontdekkingsroute, Leiden Disoveries. En topastrofysicus Ewine van Dishoeck gaf uitleg bij de expositie van deelnemers aan de Akademieprijs Astronomie en Kunst.

Ook op 3 oktober, dag van het Leidens Ontzet,
stond de Universiteit Leiden in het hart van de stad. De 3 October University bood een inhoudelijke afwisseling op de hutspot, bier en muziek.

Engage The Hague

In het project Engage The Hague geven studenten vrijwillig les in de Haagse Schilderswijk en doen
ze tegelijkertijd onderzoek naar multicultureel onderwijs in Den Haag. Docent Ann Marie Wilson zette dit project op bij het Leiden University College The Hague. Het project gaat uit van het idee dat Den Haag een goede afspiegeling vormt van multiculturaliteit op wereldniveau. Het project wordt vast onderdeel van het Global Citizenship-curriculum van het University College, waarin studenten leren met mensen uit andere culturen om te gaan.

  • Resultaten

    Impact Matrix
    Impressie van impact gegevens en cijfers in Bestuursverslag 2015 Universiteit Leiden

    Toelichting: In het kader van de pilot valorisatie indicatoren uit het Hoofdlijnenakkoord tussen de VSNU en de minister/staatssecretaris van OCW heeft de Leidse universiteit een hulpmiddel – de Impact Matrix – ontwikkeld voor onderzoekers en onderzoekseenheden om de impact van hun onderzoek, retrospectief
    dan wel prospectief, in beeld te brengen. De Impact Matrix biedt de onderzoekseenheden en faculteiten
    de mogelijkheid om de uitkomsten van kennisontwikkeling te beschrijven die recht doet aan de kenmerken van het eigen wetenschapsdomein, zowel kwantitatief als kwalitatief. De Universiteit Leiden hanteert geen beperkte set aan valorisatie indicatoren voor het gehele wetenschappelijke veld, maar wil de diversiteit aan vormen van impact in de diverse wetenschapsdomeinen en disciplines zichtbaar maken. Er is daarbij niet gekozen voor een instrument met een sturingsdoelstelling, maar voor een instrument dat op een inspirerende wijze laat zien wat de uitkomsten van wetenschap voor de samenleving en de wetenschapsontwikkeling zelf oplevert. In 2015 is hier voor het eerst mee is geëxperimenteerd, dit krijgt de komende jaren vervolg. Daarbij zijn (deels nieuwe) impact cijfers en voorbeelden naar voren gekomen van toepassing op het niveau van de gehele universiteit. Een impressie daarvan is getoond in bovenstaande matrix.

NAAR BOVEN

Valorisatie in beeld

Voorbeelden en cijfers van kennisbenutting door universiteiten