Universiteit Twente

  • Hightech spiegels voor
    chipindustrie

    De race om steeds kleinere afmetingen op een chip, stelt zeer hoge eisen aan de productiemachines van een chipmachinefabrikant als het Nederlandse ASML. Voor de optische techniek is extreem ultraviolet licht nodig en speciale spiegels die fungeren als lenzen. De XUV Optics Group van prof. Fred Bijkerk ontwikkelt die spiegels. XUV Optics is een industrial focus group binnen het MESA+ Instituut voor Nanotechnologie van de Universiteit Twente.

    Chips voor bijvoorbeeld smartphones of laptops bevatten per vierkante centimeter nu al honderden miljoenen onderdelen van miljoenste millimeters. Dit stelt zeer hoge eisen aan de productiemachines die een wereldspeler als ASML levert. De XUV Optics group is gespecialiseerd in de atomic engineering die nodig is om ultradunne laagjes voor de spiegels te maken: fundamentele natuurkunde met in het achterhoofd de industriële toepassing bij ASML of regionale hightech spelers als PANalytical, Demcon, SolMateS en Viro Engineering.

    Provincie Overijssel
    De XUV Optics group maakte in 2012 de overstap naar Twente, vanuit het FOM-Instituut Rijnhuizen in Nieuwe-gein, wat ongeveer 20 miljoen euro kostte. Financiële bijdragen kwamen van de provincie Overijssel, de Stichting FOM, de Universiteit Twente en diverse industriële partners, waaronder Carl Zeiss SMT, ASML, PANalytical, Demcon, VIRO engineering en de Norma Group.

LEES HET PERSBERICHT - KLIK HIER!

LEES HET ACHTERGRONDARTIKEL - KLIK HIER!

BEZOEK DE WEBSITE VAN XUV OPTICS GROUP KLIK HIER!

Booking.com grootste Nederlandse internetsucces met mondiale invloed uit Twente

Booking.com begon als kleine start-up van de Universiteit Twente en groeide uit tot het grootste ICT bedrijf buiten de VS met 174 kantoren wereldwijd in meer dan 60 landen. Het hoofdkantoor is gevestigd in Amsterdam. Booking.com is wereldleider in online reserveringen van accommodaties. Dagelijks worden er meer dan 1.000.000 kamernachten gereserveerd. De website en apps van Booking.com trekken bezoe-kers van over de hele wereld, zowel zakenreizigers als vakantiegangers.

Sinds de oprichting in 1996 door onder andere
Geert-Jan Bruinsma (alumnus Technische Bedrijfskunde aan de Universiteit Twente) garandeert Booking.com
de beste prijs voor alle soorten accommodaties, van kleine, door families beheerde bed & breakfasts tot
zeer luxueuze vijfsterrencomplexen. De website van Booking.com is internationaal van opzet; hij is beschik-baar in meer dan 40 talen en biedt 880.700 actieve accommodaties in 224 landen en gebieden. Wereldwijd zijn er meer dan 10.000 mensen aan het werk voor Booking.com’s klanten en hotelpartners.

Geert-Jan Bruinsma heeft nog altijd een goede relatie met ‘zijn’ Universiteit Twente; in 2016 was hij één van de gastsprekers op de Alumni-dag.

MEER INFORMATIE? KLIK HIER!

Out-of-the-box denken in DesignLab

Het DesignLab van de Universiteit Twente is een internationale werk- en ontmoetingsruimte waar onderzoekers, studenten, ondernemers, business developers, overheden en kunstenaars werken aan creatieve out-of-the-box toepassingen voor nieuwe technologieën. Ze worden er geïnspireerd tot onverwachtse creatieve oplossingsrichtingen voor maatschappelijke en economische uitdagingen.

Nieuwe concepten en ideeën komen in het DesignLab via een niet-traditionele manier tot ontwikkeling, waarna prototypen direct de testfase in kunnen. Het DesignLab brengt internationale en regionale partijen samen rond interdisciplinaire innovatieprojecten en geeft ze toegang tot het potentieel aan kennis en talent in en rond de universiteit.

Vergrijzing
Initiatiefnemer prof.dr. Vanessa Evers, hoogleraar Human Media Interaction: ‘Maatschappelijke problemen van nu, maar ook die van de toekomst, maken duidelijk dat de oplossingen niet alleen technisch van aard zijn. Denk hierbij bijvoorbeeld aan mobiliteit, maar ook aan vergrijzing en ouderenzorg. Overheidsorganisatie vragen ons
nu al mee te denken over de consequenties van zelfsturende auto’s op onze wegen. Grote

ondernemingen willen nu graag op een meer holistische manier naar een probleem kijken dan via de klassieke R&D.’

MEER INFORMATIE? KLIK HIER!

High Tech Factory biedt hoogwaardige test- en productiefaciliteiten

Doorgaans is het lastig voor jonge bedrijven in de micro- en nanotechnologie om door te groeien, omdat benodigde apparatuur, laboratoria en cleanrooms erg duur zijn en banken en andere investeerders terughoudend zijn om financiering te verstrekken. De High Tech Factory op de campus van de Universiteit Twente biedt onderdak aan deze bedrijven. Ze kunnen er prototypen ontwikkelen om hun producten te produceren, testen, assembleren en verpakken. De High Tech Factory, gevestigd in het voormalige Nanolab van UT-onderzoeksinstituut MESA+, heeft circa 5.000 vierkante meter hoogwaardige laboratoria met test- en productiefaciliteiten en kantoorruimte.

Apparatuur leasen
Een speciaal fonds, het High Tech Fund, stelt huurders in staat om te werken met de meest geavanceerde, en doorgaans dure, apparatuur. Het fonds schaft apparatuur aan die een gebruiker van de High Tech Factory vervolgens kan leasen. Op deze manier stimuleren het fonds en de High Tech Factory ondernemerschap op het gebied van de micro- en nanotechnologie. Veel spin-off bedrijven van de Universiteit Twente maken gebruik van de faciliteiten.

 

Miljoenenbesparing in
auto-industrie

Aan de nieuwste modellen van Volvo, Mercedes-Benz en Skoda zit een Twents tintje. Van deze auto’s worden onderdelen zoals motorkappen en autodeuren ontwikkeld met de simulatiemethode van de snel-groeiende start-up TriboForm uit Enschede. Het oprichtersduo, Jan Harmen Wiebenga en Johan Hol, startte het bedrijf tijdens hun promotieonderzoek aan de Universiteit Twente en ziet nu hun droom in vervulling gaan.

De vraag naar de software, waarmee fabrikanten veel tijd en geld besparen, is gigantisch. De simulatie-methode op het gebied van wrijvingsmodellering en het voorspellen van tribologisch gedrag wekt ook interesse buiten de Europese auto-industrie. Investeerders staan al in de rij.

De software wordt vooral gebruikt voor het simuleren van wrijving, smering en slijtage in productieprocessen van nieuwe auto onderdelen. Hierdoor zijn automobiel-bedrijven en toeleveranciers in staat op een tijd- en kostenefficiënte manier hoogwaardige onderdelen te produceren.

Wetenschappelijk onderzoek
De software van TriboForm is gebaseerd op vele jaren onderzoek op de Universiteit Twente. De entrepreneurs promoveerden binnen de vakgroep Technische Mechanica van de faculteit CTW en hebben nog altijd nauw contact met de vakgroep. De link met de UT en ook hogeschool Saxion, en daarmee de mogelijkheid als bedrijf snel te kunnen groeien, was voor het duo reden in Enschede te blijven.

MEER INFORMATIE? KLIK HIER!

Oprichters Jan Harmen Wiebenga (li) en Johan Hol.

Watervoetafdruk maakt waterverbruik helder

De watervoetafdruk van een kilo biefstuk is 16.000 liter, die van een katoenen T-shirt 4.100 liter. Hoogleraar Arjen Hoekstra van de Universiteit Twente introduceerde in 2002 deze watervoetafdruk: een maat voor het (in)directe verbruik van water voor de productie van voedsel en gebruiksartikelen en voor het waterverbruik van individuen, bedrijven en zelfs landen.

Waterschaarste is een mondiaal probleem dat niet lokaal valt op te lossen. Het meeste water kost de productie van voedsel en andere producten. In India kreeg een Coca-Cola vestiging klachten uit de omge-ving over het onttrekken van grondwater. Een 0,5 liter PET-fles Coke vereiste 36 liter water. Coca-Cola trof maatregelen en bedrijven in andere sectoren volgden, zoals de voedsel- en drankensector, de pulp- en papierindustrie, de kledingindustrie en de technologie- (irrigatiebedrijven) en staalindustrie.

Duurzaam
In 2008 richtte Hoekstra samen met onder andere het Wereld Natuur Fonds, UNESCO en de Wereldbank het Water Footprint Network op. Dit wereldwijd opererende netwerk wil met wetenschappelijk verantwoorde, praktische oplossingen en met strategische inzichten overheden, bedrijven en individuen helpen duurzaam, eerlijk en efficiënt om te gaan met de wereldwijde watervoorraden. Het netwerk telt inmiddels ruim 200 partners uit de hele wereld, waaronder bedrijven
– Coca-Cola, Heineken en Unilever –, overheden, wetenschappelijke instellingen, non-profit organisaties en adviesbureaus.

MEER INFORMATIE? KLIK HIER!

Materiaal van de toekomst

Thermoplastische composieten breken door in
de automotive industrie. Dit ‘materiaal van de toekomst’ is superlicht en daarbij sterk en stijf, maar ook duurzaam en recyclebaar. Onderzoekers van het ThermoPlastic composite Research Center (TPRC) aan de Universiteit Twente zijn erin geslaagd de laatste drempel te overwinnen: het ontwerpen van nagenoeg foutloze vormen en het proces hiervan voorspelbaar te maken.

Dankzij deze ontwikkeling wordt in een vroege fase van het ontwerpproces duidelijk of een onderdeel maakbaar is. De toepassing voldoet hiermee aan de twee grootste eisen in de auto-industrie: gewichtsreductie en lagere kosten. Voor innovaties en nieuwe technologieën zijn fabrikanten vaak afhankelijk van de toeleveranciers. Naast Original Equipment Manufacturers (OEM’s) zoeken vooral deze fabrikanten steeds meer toenadering tot TPRC. Ook de vliegtuigindustrie, Boeing en Stork Fokker, profiteert al een tijd van de kennis bij TPRC.

Wereldspeler
Het TPRC is een onderzoekscentrum op het gebied van pre-competitief onderzoek naar thermoplasti-sche composieten. Op dit gebied is het TPRC leidend in de wereld. Het TPRC is opgericht met meerdere partners, waaronder Boeing, TenCate en Fokker Aerostructures. Vanuit de Universiteit Twente zijn verschillende onderzoekers betrokken.

MEER INFORMATIE? KLIK HIER!

Energie besparen dankzij Ipsum Energy

Steeds meer mensen houden hun totale energie-verbruik dagelijks in de gaten met een slimme energiemeter. Dankzij het bedrijf Ipsum Energy is het ook mogelijk het energieverbruik van élk apparaat in huis of binnen een bedrijf te meten. Voordeel hiervan is dat de gebruiker echt controle krijgt over zijn energieverbruik en wel tien tot twintig procent kan besparen.

Peter de Bie, oprichter van Ipsum Energy, voorheen werkzaam bij Philips, zag dat een collega uit een stroom elektriciteit kon afleiden dat in een andere kamer een computer aanstond. Vanuit de gedachte dat elk appa-raat een soort ‘vingerafdruk’ heeft in het stroomgebruik, ontwikkelde Peter de Bie samen met onderzoekers van de Universiteit Twente (onderzoeksinstituut CTIT) een methode die de totale energieverbruiksdata meet en via internet naar Ipsum Energy stuurt. De gebruiker krijgt via een App of website 24/7 inzicht in zijn energie-verbruik per apparaat.

Vliegende start
Met behulp van een private investeerder en onder-steuning van Oost NV en Kennispark maakte het bedrijf een vliegende start. Vanwege de kennis werd als vestigingsplaats ‘The Gallery’ aan de Universiteit Twente gekozen. Het bedrijf telt nu tien werknemers,
de eerste orders stromen binnen en in mei 2016 gaat
de App live voor de Nederlandse consument.

MEER INFORMATIE? KLIK HIER!

UT spin-off in Hollywood

Begonnen op een kamertje op de UT-campus, wilden de oprichters van spin-off Xsens een snelheidsmeter ontwikkelen voor hardlopers. Intussen heeft het bedrijf een leidende positie in ‘3D motion tracking’: een van de producten is een lycra pak uitgerust met sensoren, om bewegingen nauwkeurig te registreren. Xsens, tegenwoordig onderdeel van Fairchild Semi-conductor, doet zaken met onder meer de entertain-mentindustrie. Het succesvolle bedrijf heeft vestigingen in Enschede en Los Angeles.

Het nauwsluitende sensorpak ‘MVN’ van Xsens volgt en analyseert bewegingen van de persoon. Door die bewegingspatronen te koppelen aan een virtueel ‘karakter’ in een animatie gaat dit levensecht bewegen. Voor speelfilms als Ted 2 en Ant-Man is MVN ingezet, en in games zoals FIFA16 en Just Cause 3. Ook voor medische toepassingen, in bijvoorbeeld revalidatie, leent het pak zich goed: hoe zien de bewegingen eruit na een beroerte en waar heeft de patiënt ondersteuning nodig?

Autoraces
Los van het pak, doen de sensoren van Xsens wereld-wijd dienst in autoraces, drones en de ruimtevaart. Het bedrijf heeft al diverse prijzen ontvangen; als snelle groeier in de Deloitte Fast 50, de Koning Willem I Prijs, de Overijssel Innovation Award en de Van den Kroonenbergprijs voor jong ondernemerschap.

LEES DE COVERSTORY (PDF) - KLIK HIER!

BEZOEK DE WEBSITE VAN XSENS - KLIK HIER!

LEES MEER OVER DE TOP-REGELING VAN KENNISPARK TWENTE - KLIK HIER!

  • Resultaten

    valorisatie indicatoren Universiteit Twente 2015

    Naar aanleiding van prestatieafspraken tussen de universiteiten en het ministerie van OCW hebben de technische universiteiten gezamenlijk indicatoren voor valorisatie opgesteld. Deze indicatoren brengen de relatie tussen de UT en zijn omgeving in beeld. Er zijn indicatoren voor samenwerking, uitwisseling, kennistransfer en bedrijvigheid.

    Samenwerking in onderzoek en publiceren

    • Het uitvoeren van specifieke onderzoeksprojecten geformuleerd en gefinancierd door overheden en bedrijfsleven leidt tot resultaten die zijn gericht op de behoeften van bedrijven en maatschappij. In 2015 bedroeg de tweede geldstroom 25,2 miljoen euro, de derde 58,2 miljoen. De externe inkomsten bedroegen daarmee 30% van de totale inkomsten van de UT (M€ 277).
    • De samenwerking met bedrijven resulteert vaak in wetenschappelijke artikelen die samen met onderzoekers van bedrijven geschreven en gepubliceerd worden. In 2015 betrof dit 8.4% van het totaal aantal artikelen. Wereldwijd zijn er slechts 65 universiteiten die (relatief) nog meer co-publiceren met commerciële bedrijven.

    Uitwisseling van studenten en hoogleraren

    • Studenten droegen kennis over en deden praktijkkennis op via 305 Stages en 713 afstudeeropdrachten bij bedrijven en maatschappelijke organisaties. Ontwerpers in opleiding (PDEng) voerden 9 ontwerp-opdrachten uit voor bedrijven.
    • 129 UT-hoogleraren vervulden nevenfuncties buiten de wetenschappelijke wereld, door (bijvoorbeeld) deel te nemen in besturen, Raden van Toezicht, door advies uit te brengen, of door (deels) werkzaam te zijn in een niet-universitaire organisatie. Zo droegen zij bij aan rechtstreekse kennisuitwisseling.

    Ondernemerschap en bedrijvigheid

    • Opleidingen in ondernemerschap bereiden studenten voor op het starten van een eigen bedrijf (start-up). De UT biedt hiervoor een minor, zes bachelor modules en drie Master modules aan, veelal toegesneden op specifieke opleidingen. Hieraan werd in 2015 door 666 studenten deelgenomen. Zij behaalden hiermee in totaal 6100 studiepunten (ECTS).
    • Bedrijvigheid. Het starten van spin-offs en start-ups behoort tot het DNA van de UT als meest ondernemende universiteit. In het afgelopen jaar werden door onze onderzoekers 5 bedrijven (spin-offs) gestart op basis van een formele overdracht van recent aan de UT ontwikkelde kennis. Het gaat om innovatief onderzoek met een directe economische waarde, dat zal leiden tot werkgelegenheid en groei. Verder biedt de UT een uitstekende voedingsbodem voor bedrijvigheid waarbij niet een directe formele kennisoverdracht plaatsvindt. Zo werden diverse bedrijven gestart door UT studenten. Om hoeveel bedrijven het in dit geval gaat, is nog niet bekend.

    Overdacht van kennis en technologie (kennistransfer)

    • Intellectueel eigendom: in 2015 werden er binnen de universiteit 34 nieuwe vindingen (invention disclosures) gerapporteerd, werden 15 veelbelovende vindingen juridisch beschermd door middel van octrooiaanvragen, en werden er 17 kennistransferovereenkomsten gesloten. In 10 gevallen betrof het een licentie, en in 7 gevallen werd de kennis in ruil voor aandelen overgedragen aan een spin-off.

    • Een andere manier van kennistransfer is het afleveren van afgestudeerden aan de maatschappij.
      86% van de MSc afgestudeerden van de UT vervolgen hun loopbaan in het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties, dus buiten de wetenschap.

NAAR BOVEN

Valorisatie in beeld

Voorbeelden en cijfers van kennisbenutting door universiteiten