Waarom is de toegankelijkheid van de universitaire master van zo’n groot belang?

Een volwaardige universitaire opleiding bestaat uit een algemene bacheloropleiding en een gespecialiseerde masteropleiding. Extra financiële drempels voor het volgen van een masteropleiding zijn niet gunstig voor het gemiddelde opleidingsniveau van de toekomstige generaties jonge mensen.

In 2002 is de Bachelor-Masterstructuur in Nederland ingevoerd. De vier- of vijfjarige doctoraalprogramma’s werden omgezet naar een driejarige wo-bachelor en een één-of tweejarige wo-masteropleiding. De vierjarige hbo-opleidingen werden vierjarige bacheloropleidingen. De werkgeversorganisaties in Nederland (VNO/NCW voorop) benadrukten bij invoering van de Ba-Mastructuur dat wat hen betreft een universitaire studie pas ‘af’ is na voltooiing van de (gespecialiseerde) masteropleiding.

Het zwaartepunt in de driejarige bachelorfase ligt op de wetenschappelijke basisdisciplines en –competenties zodat zij later, in de masterfase, door de student tot professionele oriëntaties kunnen worden gecombineerd. Een masterprogramma is dus een specialisatie op de meer algemene bachelorsopleidingen. Anders dan in het HBO zijn studenten die een universitaire bachelor hebben afgerond, nog niet klaar om als academicus de arbeidsmarkt op te gaan.

Wanneer een student zelf de master moet financieren zou hem dat ongeveer € 9000,- per jaar kosten. Dat werpt een enorme drempel op voor het volgen van een volwaardige universitaire opleiding. Naast de persoonlijke drama’s die dit oplevert, betekent het ook een aderlating voor de Nederlandse kenniseconomie. In vergelijking met ander Europese landen telt Nederland al relatief weinig masterstudenten (en promovendi). Een verdere afname is slecht voor de kenniseconomie.

KERNGETALLEN

In 2008/2009 hadden de Nederlandse universiteiten in totaal 450 bacheloropleidingen en 885 masteropleidingen, waarvan 117 onderzoeksmasters. Dat zijn nog geen twee masters op iedere bacheloropleiding. Bovendien wordt in de Geesteswetenschappen het aantal masteropleidingen van 250 teruggebracht naar 50. Hiermee komt het totaal aantal masteropleidingen aan Nederlandse universiteiten op ongeveer 700.

Download pdf