Wat dragen de universiteiten bij aan het oplossen van het lerarentekort in het primaire en voortgezet onderwijs?

Universiteiten voelen zich mede verantwoordelijkheid voor het oplossen van het tekort aan geschoolde leraren in het primaire en voortgezet onderwijs. Via de lerarenopleidingen leiden universiteiten anno 2010 circa 650 eerstegraads (‘bovenbouwdocenten’) docenten op. Dat is slechts 3% van het totaal aantal universitaire afgestudeerden per jaar. Dat aantal moet omhoog, want in de komende jaren zullen als gevolg van de vergrijzing grote aantallen (vooral eerstegraads) leraren het onderwijs verlaten. Universiteiten werken aan het vergroten van het aantal leraren.

EDUCATIEVE MINOR

De educatieve minor is een van de nieuwe trajecten die de universiteiten hiervoor hebben ontwikkeld. De educatieve minor is een korte geconcentreerde lerarenopleiding van 30 ECTS die wordt aangeboden als onderdeel van de vakopleiding. Studenten die de minor met goed gevolg afronden, behalen een tweedegraads bevoegdheid en mogen daarmee voor de klas van de Vmbo-t (mavo) en de eerste drie jaar van de havo en vwo. De minor is nadrukkelijk bedoeld om studenten eerder in hun studiecarrière in aanraking te brengen met het onderwijs. In september 2009 zijn de eerste 225 kandidaten aan 10 universiteiten gestart. Dit nadat de Tweede Kamer in april 2009 toestemming gaf om daarmee van start te gaan voordat de benodigde wetswijziging was afgerond.

ACADEMISCHE PABO

Ook op het gebied van het primair onderwijs dragen universiteiten een steentje bij, bijvoorbeeld via de Academische Pabo. De Academische Pabo combineert de wetenschappelijke inbreng van de opleidingen onderwijskunde en pedagogiek met praktische pedagogisch-didactische vaardigen van een Pabo. Inmiddels wordt door meerdere universiteiten een Academische Pabo aangeboden. Doel is om meer Vwo-studenten te interesseren voor het basisonderwijs. Deze leraren beter toe te rusten via actuele wetenschappelijke ontwikkelingen. De eerste ervaring leert dat zich voor deze opleiding meer jongens aanmelden.

REGIONALE WETENSCHAPSKNOOPPUNTEN

Er zijn steeds meer universiteiten die zich samen met basisscholen richten op talentontwikkeling van kinderen. Daartoe worden op diverse plaatsen wetenschapsknooppunten opgezet: netwerken van een universiteit met meerdere basisscholen. Doel is het stimuleren en organiseren van interactie tussen kinderen, jonge onderzoekers en (aankomende) leerkrachten rondom wetenschappelijk onderzoek op maatschappelijk relevante gebieden. De Radboud Universiteit Nijmegen had in 2009 de primeur met de oprichting van het eerste wetenschapsknooppunt.

BRONNEN

Lerarentekort: de cijfers
Door een daling in leerlingaantallen daalt de vraag naar docenten in het VO in 2010 heel licht Vanaf 2011 zal de vraag explosief stijgen. Het aantal voltijds vacatures per jaar groeit van 4.540 in 2011 naar ruim 5.000 in 2015, vooral door docenten die met pensioen gaan (2.000 per jaar). Een en ander levert een lerarentekort van 3% in 2011 tot 8% in 2015. Bij een tekort van 2% en meer zal al sprake zijn van structurele lesuitval, is de verwachting.

 

Download pdf