Is er winst te behalen door verdere concentratie van opleidingen?

De universiteiten hebben al jaren gezocht naar meer samenwerking en efficiëntie in opleidingen. Zeker in de kleinere. Soms heeft dat geleid tot reductie, door samenvoeging of opheffing van opleidingen. Uit een verdere reductie valt echter weinig winst meer te halen.

Verreweg de meeste studenten kiezen studies waarvoor grote tot zeer grote belangstelling bestaat; een kleine minderheid (< 10%) volgt studies met minder dan 50 jaargenoten. Wanneer studies met veel studenten met elkaar gecombineerd worden, ontstaat een ongewenste massaliteit met de bekende klachten van anonimiteit en grootschaligheid.

Kleine vakken met relatief weinig studenten en weinig staf kunnen soms wel gecombineerd worden. En dat combineren gebeurt. De universiteiten in de Randstad werken bijvoorbeeld nauw samen bij het verzorgen van een aantal kleine masteropleidingen voor moderne talen. Het programma Mastermath bijvoorbeeld, bundelt de expertise van alle universiteiten in één landelijke master wiskunde. Het opheffen van wiskunde bij een of enkele universiteiten zou leiden tot het verlies van een elementaire basisvoorziening voor diverse bètaopleidingen.

Sinds de jaren tachtig zijn er veel opleidingen verdwenen en/of gecombineerd. Nog met de invoering van de Bachelor-Masterstructuur in 2003 heeft onder regie van de VSNU een ingrijpende reductie van het aantal bacheloropleidingen plaatsgevonden. Het aanbod is meer toegespitst. Maar er is een grens. Wanneer Duits bijvoorbeeld maar op één plaats wordt aangeboden, bestaat de kans dat de toch al geringe belangstelling nog verder terugloopt. Bovendien levert het schrappen van een klein vak slechts een kleine besparing op. Ten faveure van grote opleidingen, waar die studenten vervolgens heengaan.

 

• 49.165 van de studenten die in 2009/’10 in het WO beginnen, komen terecht bij één van 258 Bacheloropleidingen met een studenteninstroom groter dan 50 studenten per jaar (61% van het totale aantal opleidingen).
• In studiejaar 2009/’10 zijn er 165 opleidingen (39%) met een instroom kleiner dan 50 studenten. Bij deze 165 opleidingen schreven in dit studiejaar 4.201 studenten zich in; 8% van het totale aantal inschrijvingen.
• Onder de opleidingen met een instroom kleiner dan 50 studenten per jaar bevinden zich 52 unieke opleidingen: opleidingen die op slechts op 1 locatie in Nederland worden aangeboden. Deze opleidingen bedienen 2% van het totale aantal inschrijvingen

Download pdf