Wat is de internationale reputatie van Nederlandse universiteiten op het vlak van onderzoek? Komen ze met de top mee?

Internationaal presteren de Nederlandse universiteiten in onderzoek bovengemiddeld. Internationale ranglijsten bewijzen deze toppositie. Bijna alle Nederlandse universiteiten hebben wereldwijd de reputatie concurrerend en innoverend te zijn. De internationale concurrentie zet echter een tandje bij. Veel landen investeren, ook onder de noemer ‘crisismaatregelen’, extra in onderwijs en wetenschap. Nederland doet dat tot nu toe niet en dreigt in rap tempo haar positie kwijt te raken.

Uit de internationale rankings blijkt dat de kwaliteit van de Nederlandse universiteiten erg hoog is. Op de ranglijst van de Times Higher Education staan elf Nederlandse universiteiten in de mondiale top 200. Nederland staat daarmee als land op een gedeelde derde plaats. In de Sjanghai ranking staat Nederland op een vijfde plaats. Internationale citatie-impactscores laten zien dat de Nederlandse universiteiten wereldwijd op een derde plaats staan (NOWT 2008). Als het gaat om publicaties per hoofd van de bevolking staat Nederlands op de zesde plaats (NOWT 2008).
Nederland behoort nog steeds tot de top, maar dreigt die positie te verliezen. De meeste landen realiseren zich dat investeren in kennis cruciaal is om in de internationale kenniseconomie een rol van betekenis te spelen. Zij zijn beter in staat hun kennisinfrastructuur op orde te brengen. Nederland wordt op die manier, ondanks de goede uitgangspositie, een innovatievolger in plaats van een leider. Nederland blijft zowel met publieke als private investering in onderwijs en wetenschap achter bij het internationale gemiddelde en slaagt er niet in deze investeringen op het gewenste niveau te krijgen .

Zeer gerenommeerde instituten, het World Economic Forum voorop, pleiten voor investeringen in de kenniseconomie ondanks het zware weer waarin de wereldeconomie is terechtgekomen. Concurrerende landen doen dat wel. Nederland vertoont echter relatief lage publieke en zeer lage private investeringen in onderzoek en ontwikkeling, gecombineerd met een afwezige groei. Dit maakt de stap richting de koplopers op het gebied van innovatie niet eenvoudig. Intensivering van de kennisinvesteringen is de komende jaren hard nodig . De publieke investeringen in R&D groeien in de periode 2000-2006 weliswaar licht, maar de omvang ten opzichte van het bruto binnenlands product daalt tot 0,67% BBP. De private investeringen blijven ongeveer gelijk op 1,03% BBP. De Lissabon-doelstelling waarbij de omvang van de totale R&D 3% van het BBP bedraagt, komt hiermee niet dichterbij.

 

 

Download pdf