Nieuwsberichten

Universiteiten zien kansen in advies Onderwijsraad: nieuwe mogelijkheden voor de lerarenopleiding

Universiteiten zien kansen in advies Onderwijsraad: nieuwe mogelijkheden voor de lerarenopleiding

Het Nederlandse onderwijs staat voor een grote uitdaging. Bij ongewijzigd beleid zullen de al bestaande tekorten aan goed opgeleide leraren in de komende jaren verder oplopen en tot nog veel grotere problemen leiden dan nu al het geval is. Omdat de kwaliteit van de leraar de belangrijkste factor is voor de kwaliteit van het onderwijs komt daarmee ook het onderwijs als geheel onder grote druk te staan. Om meer potentiële leraren te interesseren voor het beroep, is het daarom van groot belang dat een loopbaan in het onderwijs interessant is voor de huidige generatie studenten en voor professionals in andere beroepen die een overstap naar het beroep van leraar overwegen. Han van Krieken, rector van de Radboud Universiteit en bestuurlijk trekker van het dossier Leraren namens de universiteiten: “Een systeem waarbij gericht de juiste kwaliteiten verworven kunnen worden past helemaal bij een tijd waar kennis snel ontwikkelt.”

 


Verkokerd stelsel
Deze analyse vormt het startpunt voor het advies ‘Ruim baan voor leraren’ van de Onderwijsraad. Het advies richt zich daarbij in het bijzonder op de bestaande kwalificatiestructuur. Binnen de huidige kwalificatiestructuur is de bevoegdheid van leraren ten eerste beperkt tot één sector in het onderwijs (zoals de voorschoolse educatie, het primair en voortgezet onderwijs, en het middelbaar beroepsonderwijs), en binnen de sector voortgezet onderwijs tot één van de schoolvakken (zoals Nederlands, wiskunde of economie). Leraren zijn meestal bevoegd voor één sector en één vak, terwijl de onderliggende didactische en pedagogische bekwaamheden van leraren voor een belangrijk deel vak- en sectoroverstijgend zijn. Jan van Tartwijk, voorzitter van de Interuniversitaire Commissie Lerarenopleidingen (ICL), vindt dat net als de Onderwijsraad problematisch. Van Tartwijk: “Het huidige bevoegdhedenstelsel is sterk verkokerd. Het belemmert daarmee mobiliteit en nodigt leraren weinig uit om zich te blijven ontwikkelen.”

 

Naar een breder en flexibeler stelsel
De Onderwijsraad stelt voor deze verkokering in de kwalificatiestructuur te doorbreken door de introductie van één pedagogisch-didactische kwalificatie voor alle leraren. Die kwalificatie vormt dan vervolgens de basis voor specialistische bevoegdheden voor het verzorgen van onderwijs aan bepaalde leeftijdsgroepen, en voor het verzorgen van onderwijs in inhoudelijke domeinen en daarbinnen specifieke schoolvakken. Doel is hiermee niet alleen de mobiliteit van leraren tussen sectoren beter mogelijk te maken maar leraren ook te stimuleren om zich te specialiseren. Het beroep van leraar wordt daardoor aantrekkelijker, zo is de gedachte. Die oproep vindt weerklank. De Onderwijsraad doet voorstellen maar wil in haar advies geen blauwdruk geven. Ze geeft wel richting aan. Het is nu zaak aan de onderwijssector zelf om te reageren op het advies. Van Tartwijk: “Het is tijd voor een volgende stap. We werken graag samen met de hbo-lerarenopleidingen en met onze partners in het primair-, voortgezet- en middelbaar beroepsonderwijs aan een breder en flexibeler stelsel. Daarbij is het vooral zaak dat leraren die nu voor de klas staan, of in opleiding zijn, ook worden gehoord.’