Nieuwsberichten

Sectorbeelden opgeleverd aan ministerie OCW

Sectorbeelden opgeleverd aan ministerie OCW

Foto: v.l.n.r. Mark Bovens, Pieter Duisenberg, Nora van der Wenden (OCW) en Mark Boneschanscher namens Bert Meijer

 

Vandaag zijn de sectorbeelden Bèta, Techniek en Social Sciences & Humanities (SSH) aangeboden aan het ministerie van OCW door Bert Meijer (TU/e) en Mark Bovens (UU). De afgelopen maanden is door vele betrokkenen uit alle universiteiten intensief samengewerkt om te komen tot heldere onderzoeksprioriteiten voor de komende jaren. Nu liggen er heldere documenten met scherpe keuzes, die een stevige basis bieden om de komende tijd te komen tot werkbare sectorplannen. Met de sectorbeelden kiezen de universiteiten voor samenwerking en focus. Daarmee wordt versnippering van middelen over vele faculteiten voorkomen. Onder leiding van hoogleraren Bert Meijer (organische chemie) en Mark Bovens (bestuurskunde) en met de inzet van  vele decanen uit alle betrokken disciplines wordt voorgesorteerd op een krachtige onderzoeksagenda voor de nabije toekomst.

 

In het sectorplan bèta, alsook in het sectorplan techniek wordt ingespeeld op de forse druk die er sinds enkele jaren op deze disciplines staat. Maatschappij en bedrijfsleven staan te springen om bèta-/technisch talent en hun onderzoeksresultaten. In het sectorplan bèta hebben vier van de acht disciplines duidelijke, landelijke afspraken gemaakt over welke instellingen en disciplines aan de slag kunnen met de middelen. Bert Meijer: “Met de gemaakte keuzes willen we ervoor zorgen dat de bètawetenschappen optimaal uitgerust zijn om een sleutelrol te spelen in de uitdagingen van deze tijd, zoals duurzame energie, quantumtechnologie en de waarde van data”. De inhoudelijke prioriteiten zijn daarbij als volgt:

  • Informatica (o.a. data modelleren, machinale interactie, veiligheid en privacy)
  • Natuurkunde (o.a. deeltjesfysica, quantumtechnologie, energie en duurzaamheid)
  • Scheikunde (o.a. chemische technologie en conversie, chemie van leven)
  • Wiskunde (o.a. cryptografie, algoritmes, onzekerheidskwantificatie en netwerken)


 
In de techniek is ervoor gekozen om, met het oog op maatschappelijke impact en relevantie voor het onderwijs, de versterking te richten op de nationale kwaliteiten in de construerende technische wetenschappen. Meer concreet gaat het dan om een focus op elektrotechniek, werktuigbouwkunde (inclusief lucht- en ruimtevaarttechniek) en civiele techniek. Meijer: “Na lange tijd wordt er weer geïnvesteerd in de basis. Te lang werden de technische wetenschappen alleen bediend vanuit de belangrijke samenwerking met de industrie, maar de basis raakt opgedroogd en krijgt nu weer nieuwe kansen. Tevens wordt de zeer ongezonde student-staf ratio verbeterd, waardoor er meer tijd voor onderzoek voor de huidige staf wordt gecreëerd”. 

 

Het sectorbeeld SSH kent, deels door het uitermate beperkte budget van 10 miljoen euro, een nog scherpere focus. De 52 decanen uit het enorme SSH-domein hebben zich gecommitteerd aan één disciplineplan en één domeinbreed plan, die beide urgent aandacht verdienen. In de eerste plaats ligt er nu een domeinbreed digitaliseringsplan waarmee vooral ook de samenwerking tussen de sociale en de geesteswetenschappen wordt versterkt: hoe kunnen deze wetenschapsgebieden digitale technologieën optimaal gebruiken, zowel voor de maatschappelijke uitdagingen als ook voor de wetenschapsbeoefening? Hiervoor wordt vier miljoen euro ingezet, waarvan de helft competitief. 

 

Daarnaast wordt zes miljoen uit de eerste geldstroom ingezet voor een sectorplan voor de Rechtsgeleerdheid. Met dit plan wordt vooral ruimte geboden aan jonge onderzoekers: er komen 40 plekken voor promovendi, er wordt ingezet op versnelling van promotietrajecten, en postdocs krijgen meer ruimte voor onderzoekstaken. Van de nieuwe benoemingen tot hoogleraar zal 50% vrouwen betreffen. Hiermee wordt de onderzoekscapaciteit van de Rechtsgeleerdheid meer toekomstbestendig. Mark Bovens: “De Rechtsgeleerdheid heeft op dit moment grote moeite om goede onderzoekers aan te trekken en te behouden. Tegelijkertijd zijn vraagstukken uit deze sector, denk bijvoorbeeld aan het soepel oplossen van conflicten, digitalisering van de rechtspraak en het door private partijen waarborgen van publieke belangen, zoals het voorkomen van de opwarming van de aarde, ontzettend relevant voor de samenleving. Ik ben er daarom heel trots op dat de andere sectoren zich zo constructief hebben opgesteld en dat we nu een baanbrekend scherp plan kunnen presenteren”.

 

De sectorbeelden zijn een direct gevolg van de investeringen die door dit kabinet gedaan worden in onderzoek en innovatie, die door de VSNU warm verwelkomd werden. In totaal gaat het dan om 400 miljoen euro, de sectorplannen zullen uitgaan van een besteedbaar budget van 70 miljoen. Daarvan is 10 miljoen beschikbaar voor de SSH en 60 miljoen voor bèta en techniek. Voor beide bedragen geldt dat 80% via de eerste geldstroom ‘vrij’ besteedbaar is terwijl 20% via competitieve financiering door NWO wordt verdeeld. Pieter Duisenberg, voorzitter Vereniging van Universiteiten: “Het is belangrijk dat de universitaire wetenschappers hier zelf het initiatief hebben kunnen nemen. Er zijn duidelijke prioriteiten gesteld en maatschappelijk relevante thema’s gekozen. Ik hoop dan ook van harte dat we dit instrument in de toekomst vaker kunnen inzetten”.