Print
 
 

Waarderen en belonen van wetenschappers


Binnen de wetenschap worden volop nieuwe benaderingen voor het waarderen en belonen van wetenschappers ontwikkeld. De Nederlandse universiteiten vinden een gebalanceerde manier van waarderen en belonen namelijk van groot belang. Zo moet er onder meer voldoende waardering zijn voor alle drie de kerntaken van de universiteit: onderwijs, onderzoek en kennisvalorisatie. Ook is van groot belang dat de transitie naar open science wordt gestimuleerd en goed academisch leiderschap wordt erkend. De VSNU onderneemt in 2019 diverse activiteiten om een impuls te geven aan deze ontwikkeling in de sector.

De vernieuwingen in het waarderen en belonen concentreren zich met name op drie gebieden:

  • Het creëren van diverse loopbaanpaden. Universiteiten bieden wetenschappers de mogelijkheid om accenten te leggen op verschillende gebieden: onderzoek, onderwijs, kennisvalorisatie en/of leiderschap. 
  • Het vernieuwen van de systematiek voor onderzoeksbeoordeling. Er ontstaan nieuwe manieren om de kwaliteit en (maatschappelijke) impact van onderzoek te beoordelen. Ook het stimuleren van open science maakt hier onderdeel van uit.
  • Team science. Er wordt gezocht naar manieren om - naast de individuele prestaties - de samenwerking in en prestaties van een team beter mee te wegen bij het waarderen en belonen. 
  •  

De Nederlandse universiteiten zijn overtuigd van het grote belang van deze ontwikkeling voor het Nederlandse kennisveld: het stimuleert de brede ontwikkeling van talent en de transitie naar open science; doet recht aan de primaire taken van de universiteiten  en vergroot hun aantrekkelijkheid als werkgever; en het verhoogt de kwaliteit en (maatschappelijke) impact van onderwijs en onderzoek. De universiteiten gaan daarom gezamenlijk een impuls geven aan deze ontwikkeling, waarbij ze nadrukkelijk de samenwerking zoeken met wetenschappers zelf en andere organisaties in het kennisveld. Dit laatste heeft onder meer geleid tot een gezamenlijk statement met NWO, ZonMw en de NFU, dat in november 2018 is gepubliceerd.

 

Daarnaast zoekt de VSNU ook nadrukkelijk de samenwerking met internationale partners. Het succesvol realiseren van deze veranderingen vereist immers internationale steun. Het risico bestaat namelijk dat veranderingen in Nederland op korte termijn negatieve gevolgen kunnen hebben voor de ontwikkeling, reputatie en financiering van het Nederlandse onderzoek. Om dit te voorkomen, is het van belang ook andere landen (binnen en buiten de EU) te overtuigen om vergelijkbare vernieuwingen door te voeren. 

 

In 2019 gaat de VSNU met vier concrete acties aan de slag: 

  • De universiteiten publiceren in de eerste helft van 2019 in VSNU-verband een gezamenlijk position paper. In diverse rondetafelgesprekken met wetenschappers wordt hiervoor input verzameld. Dit paper maakt duidelijk wat de ambitie van de wetenschappers en universiteiten is en welke veranderingen nodig zijn in het (inter)nationale wetenschapssysteem.
  • De VSNU organiseert in 2019 een grote bijeenkomst waarop alle universiteiten en onderzoeksinstellingen best practices rondom nieuwe vormen van waarderen en belonen van wetenschappers delen. 
  • Een groep experts van universiteiten en onderzoeksinstellingen ontwikkelt onder regie van de VSNU gezamenlijk instrumenten voor het waarderen en belonen van verschillende gebieden: onderwijs, onderzoek, kennisvalorisatie en leiderschap. 
  • De universiteiten verkennen in 2019 of aanpassingen in de cao en het Universitair Functieordeningssysteem (UFO) noodzakelijk zijn om de gewenste vernieuwingen in het waarderen en belonen te realiseren.