Print
 
 

Parlement en Wetenschap

 

Actuele wetenschappelijke inzichten gebruiken in het parlementaire proces, dat is het doel van de structurele samenwerking tussen de Tweede Kamer en zes wetenschapsorganisaties: de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), De Jonge Akademie, de Vereniging van Universiteiten (VSNU), de Federatie van Nederlandse Universitair Medische Centra (NFU), de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en TNO. 

 

Onder de vlag van Parlement en Wetenschap spannen zij zich gezamenlijk in om het gebruik van wetenschappelijke kennis in het parlementaire werk te bevorderen, bijvoorbeeld bij de voorbereiding van een Kamerdebat. 

 

De samenwerking startte in 2011 (pilot), werd geformaliseerd in 2014 (convenant) en geïntensiveerd in 2019. Per 1 januari 2019 is TNO toegetreden tot het samenwerkingsverband en is de inzet van de wetenschapsorganisaties geïntensiveerd: van 0,5 fte tot 1,5 fte. In januari 2020 voegde de NFU zich bij de deelnemende wetenschapsorganisaties.

  

 

Vaste Tweede Kamercommissies kunnen gebruikmaken van de volgende instrumenten:
 

 

Netwerkverkenning
Een netwerkverkenning biedt Kamercommissies een overzicht van wetenschappers met kennis op een specifiek gebied. De netwerkverkenning kan bijvoorbeeld worden gebruikt ter voorbereiding op een rondetafelgesprek, hoorzitting of ontbijtbijeenkomst. De netwerkverkenning wordt ook regelmatig gebruikt voor de selectie van auteurs van de wetenschappelijke factsheet (zie boven).
 

Wetenschappelijke factsheet of position paper

Kamercommissies kunnen een wetenschappelijke factsheet aanvragen over een specifiek onderwerp. Wetenschappers kunnen ook eigener beweging een factsheet opstellen. De factsheet bevat een actueel overzicht van wetenschappelijke kennis over het onderwerp in kwestie en verwijzingen naar bronnen en andere publicaties. Als gevraagd is om een position paper biedt dat de auteur(s) de gelegenheid zijn (hun) analyse te paren aan een advies.
 

Ontbijtbijeenkomst

Tijdens een informele, besloten ontbijtbijeenkomst spreken wetenschappers met Tweede Kamerleden over een actueel onderwerp. Wetenschappers belichten dit onderwerp vanuit verschillende disciplines en invalshoeken. Kamerleden gebruiken de informatie voor het parlementaire debat. Een ontbijtbijeenkomst wordt meestal voorbereid met een position paper van de deelnemende wetenschappers.
 

                   Wetenschapstoets

Sinds begin 2018 is het kabinet verplicht beleids- en wetsvoorstellen helder te onderbouwen (artikel 3.1 Comptabiliteitswet). Begin 2020 is door de Tweede Kamer de behoefte uitgesproken aan een wetenschappelijke toets van die onderbouwing: zijn de keuzes die het kabinet heeft gemaakt houdbaar? Zijn er bewezen effectieve(re) beleidsalternatieven in andere landen? Is de evaluatiestrategie goed doordacht? Voor deze toets is een formulier ontwikkeld dat op 8 september 2020 aan Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib is aangeboden en sindsdien wordt gebruikt voor de wetenschappelijke toets van voorgenomen beleid.

                  Monitoring

De medewerkers van de Dienst Analyse en Onderzoek van de Tweede Kamer, verantwoordelijk voor de kennisvoorziening aan de Tweede Kamercommissies, ontvangen op bijna dagelijkse basis informatie over nieuw wetenschappelijk onderzoek over voor de Kamer (potentieel) relevante onderwerpen.

 

 

Minisymposium

Sinds 2018 wordt jaarlijks een minisymposium Parlement & Wetenschap georganiseerd. Doel is Tweede Kamerleden en medewerkers (van fracties en commissies) te informeren over een actueel wetenschappelijk onderwerp dat in potentie grote maatschappelijke effecten kan hebben. In 2018 was het thema ‘robotisering’, in 2019 ‘blockchain’. In 2020 zou het minisymposium opgaan in een breder evenement: Beweren en Bewijzen – tweedaagse ontmoeting tussen wetenschap en politiek. Dat evenement vond geen doorgang vanwege de covid-19-maatregelen van het kabinet.

 

Voor meer informatie over Parlement en Wetenschap kunt u contact opnemen met Hugo van Bergen of de website van Parlement en Wetenschap bezoeken.