Print
 
 

Nederlandse universiteiten zetten zich in om de sociale veiligheid te verbeteren

 
De Nederlandse universiteiten hechten veel waarde aan een veilige werkomgeving voor hun studenten, medewerkers en bezoekers. Dit thema vergt voortdurende inzet, zowel op nationaal als op instellingsniveau. Binnen de VSNU werken de universiteiten samen aan dit thema, bijvoorbeeld in de vorm van een gezamenlijk statement waarin elke vorm van ongewenst gedrag wordt afgekeurd. Ook werd er op 2 oktober 2019 een goedbezochte publieksbijeenkomst georganiseerd over sociale veiligheid. Hiervan is een videoverslag beschikbaar en er werd een artikel over gepubliceerd, dat u hier kunt lezen. 
 
Onder andere door het creëren van bewustzijn, het zorgen voor ondersteuning en het scheppen van een veilige cultuur willen de universiteiten een veilige (werk)plek zijn voor iedereen. De universiteiten zetten zich zowel als sector als individueel in voor de verbetering van de sociale veiligheid. Voorbeelden van maatregelen per universiteit zijn te vinden in het overzicht hiernaast.
 
Sectorbrede inzet 
Universiteiten zetten zich ook gezamenlijk als sector in voor het verbeteren van de sociale veiligheid:
  • Het tegengaan van ongewenst gedrag is verankerd in artikel 1.12 van de cao Nederlandse Universiteiten. Hierin is onder andere de aanstelling en taakstelling van de vertrouwenspersoon vastgelegd. Vertrouwenspersonen zijn vaak een eerste aanspreekpunt en hebben een belangrijke signalerings- en doorverwijsfunctie. De vertrouwenspersonen zijn werkzaam op zowel centraal als facultair niveau. Ze leggen verantwoording af in een jaarverslag, dat wordt besproken in het College van Bestuur, en werken samen met andere vertrouwenspersonen in het Netwerk Universitaire Vertrouwenspersonen (NUVP). 
  • In de cao hebben universiteiten afgesproken met de werknemersorganisaties om een gedragscode in te stellen. Veel universiteiten hebben hun gedragscode ongewenst gedrag recentelijk herzien. Sommige universiteiten hebben aanvullende codes opgesteld, bijvoorbeeld specifiek op het gebied van integriteit of persoonlijke relaties op de werkvloer. 
  • Omdat een onveilige werkomgeving ook zorgt voor psychosociale arbeidsbelasting zijn er hiervoor handhavingsnormen opgesteld in een Arbocatalogus die geldt voor alle universiteiten. 
  • Sociale veiligheid is ten slotte vastgelegd in de nieuwe Code Goed Bestuur van de VSNU die ingaat per 1 januari 2020. Hiermee committeren de universiteiten zich aan de structurele inzet voor een veiligere werkomgeving en over transparantie en verantwoording daartoe. 
  • Het onderwerp wordt door universiteiten op structurele basis gezamenlijk besproken door het te agenderen in overleggen op verschillende niveaus. Zo komen de HR-directeuren periodiek bijeen om goede voorbeelden van maatregelen en initiatieven te delen en ervaringen uit te wisselen. Ook de rectoren van de universiteiten spreken regelmatig over het onderwerp. 
  • De VSNU gaat ook in gesprek met het bredere veld; bijvoorbeeld tijdens de eerdergenoemde discussiebijeenkomst op 1 oktober, waar bestuurders, beleidsmakers, studenten, medewerkers, de politiek, werknemersorganisaties en het LNVH met elkaar in gesprek om dit onderwerp verder te brengen. 
  • Binnen de VSNU zijn er twee bestuurders, te weten Carel Stolker (rector magnificus Universiteit Leiden) en Geert ten Dam (voorzitter College van Bestuur UvA), die zich namens alle universiteiten inzetten om dit onderwerp te agenderen en verder te brengen. 
 
Pilot ombudsfunctie 
In het kader van de cao-afspraak over de ombudsfunctionaris zijn vier universiteiten in 2019 gestart met een pilot: de Universiteit Twente, de Erasmus Universiteit Rotterdam, de Technische Universiteit Delft en de Universiteit Maastricht. Los daarvan experimenteren enkele andere universiteiten met vormen van een ombudsfunctionaris of een vertrouwenspersoon personeel. Medio 2020 volgt een evaluatie van de pilot.